Հետաքրքրաշարժ օրացույց. հունվարի 28

Պատմություն 28.01.2021   10:00   591

ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ ԵՎ ՀԵՏԱՔՐՔԻՐ ՏՈՆԵՐ

Միջազգային

  • Գործազուրկների համաշխարհային օրը (world Day of the Unemployed) *
  • «Լեգո» կոնստրուկտորի միջազգային օրը (International Lego Day) *
  • Տվյալների պաշտպանության եվրոպական օրը (European Data Protection Day) *
  • Դիզելային շարժիչի ծննդյան օրը *
  • Տվյալների պաշտպանության միջազգային օրը (International Data Privacy Day) *
  • Հավելող ծրագրեր մշակողների երախտագիտության օրը (Thank a Plugin Developer Day) *
  • Համայնքնիերի միջև փոխհամագործակցության համաշխարհային օրը (Global Community Engagement Day)*
  • Անհամապատասխան գույներով հագուստի օրը (Clashing clothes Day) *
  • Աշխատավայրում զվարճանալու օրը (Fun At Work Day) *
  • Փոփ արտի օրը (Pop Art Day)

Եկեղեցական

  • Կաթոլիկ - Սուրբ Թովմաս Ավինացուտոնը (Feast of Saint Thomas Aquinas) *
  • Ուղղափառ - Պողոս Ֆիվեոսի և Հովհաննես Կուշչնիկի հիշատակության օրը

Ժողովրդական

  • Հրեական - Պտղատու ծառերի նոր տարին (tu bi-schwat) *
  • Հինդուական - Թայփուսամ (Thaipusam) *
  • Սլավոնական - Պավլովյան օրը *

Ազգային

  • ԱՄՆ - Կազուի ազգային օրը (Ազգային Կազու օր) *
  • ԱՄՆ - Երիցուկի ազգային օրը (National Daisy Day) *
  • ԱՄՆ - Հապալասով նրբաբլիթի ազգային օրը (National Blueberry Pancake Day) *
  • ԱՄՆ - Քրիստա Մակոլիֆի օրը (Christa McAuliffe Day) *
  • ԱՄՆ - Բոժոժավոր օձեր բռնելու օրը (Rattlesnake Կլոր Up) *
  • ԱՄՆ - Մանկաբույժի ազգային օրը (National Pediatrician Day)
  • Կուբա - Խոսե Մարտիի ծննդյան օրը  (José Martí’s Birthday Memorial) 
  • Հայաստան - Զինված ուժերի օրը *
  • Մավրիկիոս - Թայպուսամ Կավադի (Thaipoosam Cavadee) *
  • Շոտլանդիա - Կրակի փառատոն (Fire Festival) *
  • Շվեդիա - Շվեդիայի թագավոր Կարլ XVI Գուստավի տարեդարձը (Name Day of King Carl XVI Gustaf)
  • Շրի Լանկա - Դուրուտհու լիալուսնի օրը (Duruthu Full Moon Poya) *
  • Ռուսաստան - Ռազմածովային նավատորմի բարձրագույն հատուկ սպայական դասերի օրը
  • Ռուսաստան - Ներքին երեխային արթնացնելու օրը *
  • Ռուանդա - Ժողովրդավարության օրը

* Տոների մասին մանրամասն


ՀԵՏԱՔՐՔԻՐ ԴԵՊՔԵՐ ԵՎ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

1986 - Մեկնարկից 73 վայրկյան անց պայթեց ամերիկյան «Չելենջեր» տիեզերանավը։

  • Զոհվեցին 7 աստղագնացներ։

1985 - USA for Africa խումբը ձայնագրեց «We Are the World» բարեգործական երգը։

  • Հեղինակներն են Լայնոլ Ռիչին ու Մայքլ Ջեքսոնը։ Ձայնագրությանը մասնակցել են հայտնի աստղերն ու կենդանի լեգենդները՝ Բոբ Դիլանը, Սթիվի Ուանդերը, Ռեյ Չարլզը, Դայանա Ռոսը, Ուիլի Նելսոնը, Թինա Թյորները և այլոք։

1958 LEGO ընկերությունն արտոնագրում է Լեգո աղյուսները։
1921 Էյնշտեյնը հայտարարեց, որ հնարավոր է չափել տիեզերքը, որը ցնցեց ողջ գիտական աշխարհը։
1820 - Ֆադեյ Բելինսհաուզենը և Միխայիլ Լազարևը ռուսական նավերով հայտնագործեցին Անտարկտիդա մայրցամաքը:
1820 Լայպցիգում հիմնադրվում է գերմանական ֆուտբոլային միությունը։
1807 Լոնդոնի Փալ Մալ փողոցը առաջինը դարձավ գազային լուսամփոփներով լուսավորվող փողոց։
1724 Պետրոս I-ի հրամանագրով հիմնադրվում են Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիան և Պետերբուրգի համալսարանը:
1495 - Հռոմի պապը Ֆրանսիայի Կառլ VIII արքային որպես գերի հանձնում է իր որդուն՝ Չեզարե Բորջիային:

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՇՈՒՐՋ ԵՎ ՀԱՅԵՐԻ ՄԱՍԻՆ

2014 - Հայկական բանակի կազմավորման օրը Ստեփանակերտը հաղորդեց ևս մեկ զինվորի մահվան մասին, ըստ պաշտոնյաների, 20-ամյա զինծառայողը սպանվել էր դիպուկահարի կրակոցից։

  • Նույն օրը Բաքուն հայտարարեց, իբր հայկական դիվերսիոն մի խմբավորում փորձել է հատել շփման գիծը, և որ փոխհրաձգությունից հետո ադրբեջանցի զինվորներին հաջողվել է բռնել խմբավորման անդամներից Մամիկոն Խոջոյանին։ Ավելի ուշ պարզվեց, որ վերջինս սահմանամերձ Վերին Կարմիրաղբյուր գյուղի բնակիչ է: 77 ամյա հիվանդ ծերունուն գերևարելու և ազատազրկելու`Ադրբեջանի իշխանությունների որոշումը քննադատվեց անգամ Բաքվում`ընդդիմադիր թերթերի ու իրավապաշտպանների կողմից: Ադրբեջանական կողմը նրան գերության մեջ պահեց 36 օր: Մայիսին` հայրենիք վերադառնալուց երկու ամիս անց Խոջոյանը մահացավ:
  • Սահմանին զինվոր է զոհվել, մի քաղաքացի էլ`գերևարվել։

2013 - Ադրբեջանի և Հայաստանի արտգործնախարարները հանդիպում են Փարիզում `առանց էական առաջխաղացման։

  • Երկու երկրներում սպասվող նախագահական ընտրությունների շեմին բանակցային գործընթացը ակտիվությամբ աչքի չի ընկնում, տարվա ընթացքում նախագահները միայն մեկ անգամ են դեմ առ դեմ հանդիպում: Փակուղի մտած բանակցություններում ի հայտ է գալիս նոր հարց`Ստեփանակերտի օդանավակայանի վերագործարկումը: Ադրբեջանը հայտարարում է, թե « չի թույլատրի իր տարածքում ապօրինի թռիչքներ»։Հայաստանի նախագահը պնդում է` պատրաստ է դառնալ Ստեփանակերտից թռչող առաջին ինքնաթիռի ուղևորը: Սերժ Սարգսյանի այդ հայտարարությունը, սակայն, այդպես էլ մնում է օդում:

2011 - Ստեղծվեց Լիտոպեդիա հայկական բանասիրության ինտերնետային հանրագիտարանը։
2009 - Սերժ Սարգսյանն ու Իլհամ Ալիևը հանդիպում են Ցյուրիխում: Ընդհանուր առմամբ, տարվա ընթացքում նախագահները վեց հանդիպում են անցկացնում։

  • Բանակցություններից հետո միջնորդները հայտարարեցին, թե կողմերը խնդրել են իրենց ակտիվացնել ջանքերը` Հիմնարար սկզբունքների շուրջ դեռեւս առկա տարաձայնությունները հաղթահարելու համար: Անդրադառնալով ամիսներ առաջ սկսված հայ֊թուրքական բանակցություններին` Մինսկի խմբի համանախագահները ընդգծել էին`թույլ չեն տա խաղաղության գործընթացը խոչընդոտել պատմական քննարկումներով:

2000 - Ալիևն ու Քոչարյանը հանդիպում են Դավոսի միջազգային տնտեսական համաժողովի շրջանակներում` կրկին սեփական նախաձեռնությամբ:

  • Ղարաբաղի ներկայացուցիչները, ըստ Քոչարյանի, տեղեկացվում էին այս հանդիպումների բովանդակության ու արդյունքների մասին: Ընդդիմադիրները, սակայն, մինչ օրս քննադատում են երկրորդ նախագահին` Ղարաբաղը ուղիղ բանակցություններից դուրս թողնելու համար: Ռ. Քոչարյանի այս քայլը «սխալ» է որակել նաև Ռուսաստանի նախագահի ներկայացուցիչ, Մինսկի խմբի նախկին համանախագահ Վ.Կազիմիրովը: «1999-2001, 2003-2004 թթ Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների միջև երկխոսությունը բանակցային միակ ձևաչափն էր, քանի որ Հայաստանի նախագահ Ռ.Քոչարյանը կարծես ներկայացնում էր նաև Լեռնային Ղարաբաղը` ինչպես դա անում էր նախկինում: Դա սխալ էր նրա կողմից, իր հնարավորությունների գերագնահատում»,֊գրել էր Կազիմիրովը իր «Խաղաղություն Ղարաբաղին» գրքում:

1994 - Ռուսաստանի նախագահի հատուկ ներկայացուցիչ Վ.Կազիմիրովը` կողմերին առաջարկում է հրադադար կնքել և հակամարտության գոտում տեղակայել ռուս խաղաղապահներ։

  • Տեղում օր֊օրի սրվող լարվածության ֆոնին պաշտոնական Մոսկվան ավելի ու ավելի համառորեն էր առաջ տանում տարածաշրջանում սեփական խաղաղարար ուժերը տեղակայելու, խնդրի կարգավորման առաջնորդությունը ԵԱՀԿ ֊ից վերցնելու փորձերը:
  • Նույն այդ օրերին Ռուսաստանի արտգործնախարար Ա.Կոզիրևը ԱՊՀ ֊ի և Մերձբալթյան երկրների դեսպանների հետ հանդիպմանը հատուկ ընդգծել էր` անհրաժեշտ է պահպանել ռուսական զինված ուժերի ներկայությունը նախկին Խորհրդային միության տարածքում: «Հակառակ դեպքում այդ վակուումը անմիջապես կլրացնեն այլ գերտերություններ, որոնց շահերը ոչ միշտ են համընկնում Ռուսաստանի շահերին, իսկ շատ դեպքերում էլ`հակասում են»,֊ հայտարարել էր Ռուսաստանի արտգործնախարարը:

1992 - ՀՀ ԳԽ նախագահի հրամանագրով ստեղծվեց Հայաստանի Պաշտպանության նախարարությունը: 

  • Պաշտպանության Նախարար նշանակվեց Վազգեն Սարգսյանը: Տարբեր ժամանակներում այդ պաշտոնը զբաղեցրել են նաև Վազգեն Մանուկյանը, Սերժ Սարգսյանը, Վաղարշակ Հարությունյանը, Միքայել Հարությունյանը, Սեյրան Օհանյանը:

1992 - Շուշիի մոտակայքում աղետի ենթարկվեց Ми-8 ուղղաթիռը, զոհվում է ավելի քան երեք տասնյակ մարդ:

  • ԱՄՆ տրանսպորտի դեպարտամենտի Քաղավիացիայի անվտանգության գրասենյակի տեղեկագիրը նշել էր. «ըստ հաղորդումների, ուղղաթիռը խոցվել էր հրթիռով»: Ադրբեջանը հայկական կողմին մեղադրել էր ահաբեկչության մեջ

1992 - Ստեղծվեց ՀՀ ԶՈՒ առաջին զորամիավորումը` 1-ին դեսանտագրոհային գունդը (1992թ. սեպտեմբերի 14-ից` 1-ին դեսանտագրոհային, 1993թ. մարտի 26-ից` 1-ին մոտոհրաձգային բրիգադ):

  • Գունդն առաջին մարտական մկրտությունն ստացել է 1992թ. մայիսին` Լաչինի միջանցքի պաշտպանության մարտերում: Զորամասը մշտական մարտական հերթապահություն է իրականացրել Արարատ-Վայք սահմանային գոտում: 1994թ. զորամասը մասնակցել է Մարտակերտի և Քելբաջարի մարտերին: 1992-1994 թվականներին զորամասը տվել է 61 զոհ:

1990 - Եվրոպական խորհրդարանը ընդունեց բանաձև, որում խստորեն քննադատվում էին Ադրբեջանում իրականացվող բռնությունները և կազմակերպված շրջափակումը:
1990 - Արարատի մարզի Երասխավան գյուղի վրա սկսվեց անակնկալ հարձակում:

  • Պաշտպանական ջոկատների համակարգումն իրակա­նացնում էին «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամներ Բաբկեն Արարքցյանը, ջոկատներից մեկի հրամանատար Վազգեն Սարգսյանը Կոմի­տեի անունից նշանակվեց ընդհանուր հրամանատար:

1990 - Սկսեց հրատարակվել ՀՀՇ «Հայք» պաշտոնաթերթը:28 հունվար


ԾՆՎԵԼ ԵՆ

1978 - Ջանլուիջի Բուֆոն, իտալացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ 
1957 - Նիկոլա Սարկոզի, 2007-2012 թթ. Ֆրանսիայի 23-րդ նախագահը
1940 - Կառլոս Սլիմ, մեքսիկացի գործարար
1905 - Լյութեր Ջորջ Սիմջյան, ամերիկահայ գյուտարար (վ. 1997)
1887 - Արթուր Ռուբինշտեյն, լեհ դաշնակահար 

  • Ռուբինշտեյնի նվագն առանձնանում էր ռոմանտիկական գծերով՝ բանաստեղծականությամբ, մեծ զգացմունքայնությամբ, վիրտուոզությամբ, նրբագեղությամբ։ Հյուրախաղերով համերգներ է տվել աշխարհի տարբեր երկրներում։ Գրել է «Իմ պատանեկության օրերը» հուշերը։ Նկարահանվել է նաև կինոյում։

1885 - Վահան Տերյան, բանաստեղծ, հասարակական գործիչ 

ՄԻ ԽԱՌՆԵՔ ՄԵԶ ՁԵՐ ՎԱՅՐԻ ԱՐՋԻ ՑԵՂԵՐԻՆ

Մի խառնեք մեզ ձեր վայրի, արջի ցեղերին,-
Մեր երկիրը ավերված, բայց սուրբ է և հին: 

Որպես լեռն է մեր պայծառ, տեսել հազար ձյուն,
Այնպես նոր չեն մեզ համար դավ ու դառնություն:

Բաբելոնն է եղել մեր ախոյանը՝ տե'ս-
Անհետ կորել, անցել է - չար մշուշի պես:

Ասորիքն է եղել մեր թշնամին - ահա'
Դաշտ է տեղը և չըկա քար քարի վրա:

Ամրակուռ է մեր հոգին - դարերի զավակ
Շատ է տեսել մեր սիրտը ավեր ու կրակ:

Շատ է տեսել երկիրն իմ ցավ ու արհավիրք.
Լաց է այնտեղ ամեն երգ և ողբ ամեն գիրք:

Գերված ենք մենք, ո'չ ստրուկ - գերված մի արծիվ,
Չարության դեմ վեհսիրտ միշտ, վատի դեմ ազնիվ:

Բարբարոսներ շատ կըգան ու կանցնեն անհետ,
Արքայական խոսքը մեր կըմնա հավետ:

Չի հասկանա ձեր հոգին և ծույլ, և օտար,
Տաճար է մեր երկիրը, սուրբ է ամեն քար:

Եգիպտական բուրգերը փոշի կըդառնան,
Արևի պես, երկի'ր իմ, կըվառվես վառման:

Որպես Փյունիկ կրակից կելնես, կելնես նոր
Գեղեցկությամբ ու փառքով վառ ու լուսավոր:

Արիացի'ր, սի'րտ իմ, ե'լ հավատով տոկուն,
Կանգնի'ր հպարտ որպես լույս լեռն է մեր կանգուն:

1853 - Ուիլյամ Բաթլեր Եյթս, իռլանդացի բանաստեղծ և դրամատուրգ

 Նյութը հասանելի է նաև ռուսերեն

 Հավելյալ լուսանկարներ

 Պիտակներ
         Արթուր Ռուբինշտեյն, Վահան Տերյան, Նիկոլա Սարկոզի, հունվարի 28, Պատմության այս օրը

 Նմանատիպ նյութեր


Copyright © 2019 Fon Design created by Fon