Հետաքրքրաշարժ օրացույց. հունվարի 4


ՀԵՏԱՔՐՔԻՐ ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Միջազգային

  • Հիպնոսի համաշխարհային օրը (World Hypnotism Day) *
  • Բրայլի այբուբենի համաշխարհային օրը (World Braille Day) *
  • Նյուտոնի օրը (Newton Day) *

Հոգևոր

  • Կաթոլիկ - Սուրբ Էլիզաբեթ Աննա Սեթոնի տոնը (Սուրբ Էլիզաբեթ Անն Սեթոն) *
  • Ուղղափառ - Մեծ նահատակներից Անաստասիա Ուզորեշիտնիցայի հիշատակի օրը

Ազգային

  • ԱՄՆ - Յուտայի պետականության օրը (Utah Statehood Day)
  • ԱՄՆ - Միսսուրիի ազգային օրը (National Missouri Day)
  • ԱՄՆ - Ծաղկի անվճար զամբյուղի օրը (Free Flower Basket Day)
  • ԱՄՆ - Վիկտորինայի ազգային օրը  (National Trivia Day) *
  • ԱՄՆ - Ամուսնալուծության երկուշաբթի (Divorce Monday) *
  • ԱՄՆ - Փոփ երաժշտության հիթ-շքերթի օրը (Pop Music Chart Day) *
  • ԱՄՆ - Թղթին մնացած հետքի ազգային օրը (National Dimpled Chad Day) *
  • ԱՄՆ - Սպագետտիի ազգային օրը (National Spaghetti Day) *
  • ԱՄՆ - Երկուշաբթիին փառք տալու ազգային օրը (National Thank God Its Monday Day) *
  • ԱՄՆ - Կշռադատության ազգային օրը (National Weigh-in Day) *
  • ԱՄՆ - Դաստիարակ լինելու օրը (I Am a Mentor Day) *
  • ԱՄՆ - Մատնաչափիկի օրը (Tom Thumb Day) *
  • Անգոլա - Գաղութային հալածանքների նահատակների օրը (Colonial Repression Martyrs ' Day)
  • Թաիլանդ - Հեծելազորի օր​​​​​​ը
  • Կոնգո - Անկախության նահատակների օրը (Martyrs of Independence Day)
  • Մեծ Բրիտանիա - Կանխխավճարի օրը (Handsel Day) *
  • Մյանմար - Անկախության օրը (Independence Day)
  • Նիգերիա - Կրակների օրը (Ogoni Day) *
  • Ռուսաստան - Ամանորյա արձակուրդ
  • Ռուսաստան - Կիտրոնի կարամելի կրքերի օրը

Տոնի մասին մանրամասն՝ այստեղ։


ՀԵՏԱՔՐՔԻՐ ԴԵՊՔԵՐ ԵՎ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

2016 - Սաուդյան Արաբիան, Բահրեյնը և Սուդանը դիվանագիտական հարաբերությունները խզեցին Իրանի հետ։
2010 - Տեղի ունեցավ աշխարհի ամենաբարձր շինության՝ Բուրջ Խալիֆայի պաշտոնական բացումը։
2004 - Վարդերի հեղափոխության արդյունքում Միխաել Սա­հա­կաշ­վիլին ընտրվեց Վրաստանի նախագահ։
2004 - «Սպիրիտ» մարսագնացը վայրէջք կատարեց Մարսի վրա։
1985 - Լոնդոնում սուրոգատ մոր օգնությամբ ծնվեց առաջին աղջիկ երեխան:
1970 - «Բիթլզի» անդամները վերջին անգամ միասնաբար աշխատեցին Let It Be երգի ձայնագրության վրա՝ համանուն ալբոմի համար։
1961 - Կոպենհագե­նում ավարտ­վեց պատ­մու­թյան ամե­նա­եր­կա­րատև գոր­ծա­դու­լը, որը գրանց­վել է Գի­նե­սի ռեկորդների գրքում։ Այն տևել է 33 տա­րի։

  • 1961 թվականի հունվարի 4-ին Գինեսի ռեկորդների գրքում մի փոքր տարօրինակ ռեկորդ գրանցվեց: Կոպենհագենում ավարտվեց պատմության մեջ ամենաերկարատև գործադուլը: Վարսավիրների օգնականները դադարեցրեցին 33 տարի տևած գործադուլը: Հաջողվել էր արդյոք նրանց հասնել իրենց պահանջների բավարարմանը՝ այդպես էլ գաղտնի մնաց:

1959 - «Луна-1»-ը դարձավ առաջին տիեզերական սարքավորումը, որ հասավ Լուսնի մոտակայքը։
1943 - Ամերիկյան «Թայմս» հանդեսը 1942 թվականի տարվա մարդ ճանաչեց Իոսիֆ Ստալինին։
1915
 - Սարիղամիշի գործողության հետևանքով ռուսական զորքերը ամբողջությամբ գերեցին թուրքական բանակի 9-րդ կորպուսը։
1896 - Յուտան դարձավ ԱՄՆ-ի 45-րդ նահանգը։
1885 - Վիլյամ Գրանտը կատարեց կույրաղիքի առաջին վի­րա­հա­տու­թյունը։ 
1493 - Քրիստափոր Կոլումբոսն իր առաջին ճանապարհորդության ետ դարձի ճամփան բռնեց Ամերիկայից Եվրոպա։


ԾՆՎԵԼ ԵՆ

1986 - Յունես Քաբուլ, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ
1943 - Լերմոնտ Մովսիսյան, հայ ռադիոֆիզիկոս, ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր
1874 - Յոսեփ Սուկ, չեխ ջութակահար և կոմպոզիտոր
1809 - Լուի Բրայլ, ֆրանսիացի մանկավարժ, գյուտարար՝ Բրեյլի գրերի հեղինակը
1710 - Ջովաննի Բատիստա Պերգոլեզի, իտալացի կոմպոզիտոր (վ. 1736)
1643 - Իսահակ Նյուտոն, անգլիացի գիտնական, ֆիզիկոս, մեխանիկ, աստղագետ, մաթեմատիկոս և աստվածաբան

  • Այսօր գիտնականների համաշխարհային միությունը նշում է գիտելիքի տոնը` Նյուտոնի օրը:  
  • Անգլիացի ֆիզիկոս, մաթեմատիկոս, աստղագետ, ալքիմիկոս, փիլիսոփա և աստվածաբան Իսահակ Նյուտոնը ծնվել է ֆերմերի ընտանիքում: 1665 թ-ին ավարտել է Քեմբրիջի համալսարանը՝ բակալավրի գիտական աստիճանով: 1669– 1701 թթ-ին գլխավորել է այդ համալսարանի ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ամբիոնը: 1672 թ-ին Նյուտոնն ընտըրվել է Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ, 1703–23 թթ-ին՝ նախագահ: 1695 թ-ից եղել է Դրամահատարանի տեսուչ, իսկ 1699 թ-ից՝ ցկյանս տնօրեն: Գիտության մեջ ունեցած խոշոր ներդրման համար 1705 թ-ին նրան շնորհվել է ազնվականի տիտղոս (առաջին դեպքն էր՝ գիտական վաստակի համար):
  • Մաթեմատիկական հետազոտությունների հիմնական մասը Նյուտոնը կատարել է ուսանողական տարիներին՝ 1664-66 թթ-ին: Նա 23 տարեկանում մշակել է (Գ. Լայբնիցից անկախ) դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հաշիվը, ստացել ֆունկցիան շարքի վերածելու բանաձև (հետագայում կոչվել է Նյուտոն-Լայբնիցի բանաձև): Նա այդ ժամանակ է հայտնագործել նաև Տիեզերական ձգողության օրենքը:
  • Պրիզմայի օգնությամբ տարրալուծելով սպիտակ լույսը՝ Նյուտոնը բացահայտել է, որ այն 7 տարբեր գույների լույսերի խառնուրդ է: 1672 թ-ին հրապարակած «Լույսի և գույների նոր տեսություն» աշխատությունում նա առաջադրել է լույսի մասնիկային տեսությունը և առաջարկել լույսի ալիքային ու մասնիկային պատկերացումները համատեղող գիտական վարկած, նկարագրել է թիթեղի հաստությունից կախված ինտերֆերենցիայի գույների փոփոխությունը: Նյուտոնն առաջինն է չափել նաև լուսային ալիքի երկարությունը:
  • 1687 թ-ին հրատարակած «Բնափիլիսոփայության մաթեմատիկական հիմունքները» հիմնարար աշխատությունում Նյուտոնը շարադրել է երկրային և երկնային մեխանիկայի մի կուռ համակարգ: Նա տվել է մատերիայի, շարժման քանակի և ուժերի սահմանումները, ձևակերպել նյութական մարմնի շարժման իր 3 նշանավոր օրենքները, արտածել շարժման քանակի պահպանման օրենքը: Այդ աշխատությունում շարադրել է նաև տիեզերական ձգողության տեսությունը, մշակել երկնային մարմինների շարժման օրենքները, բացատրել Լուսնի շարժման առանձնահատկությունները, Համաշխարհային օվկիանոսի մակընթացությունների և տեղատվությունների առաջացումը:
  • Աշխատելով լուծել որոշակի աստղագիտական խնդիրներ՝ Նյուտոնն առաջինն է կառուցել հայելային աստղադիտակ՝ ռեֆլեկտոր: Դրանով հետագայում աստղագետները հայտնաբերեցին գալակտիկաներն ու կարմիր շեղման երևույթը:
  • Ընդհանրացնելով ֆիզիկայի և աստղագիտության բնագավառում իր կատարած հետազոտությունները՝ Նյուտոնն ստեղծել է տարածության և ժամանակի նոր պատկերացումները, որոնք կազմում են դասական ֆիզիկայի հիմքը:
  • Ֆիզիկայում և մաթեմատիկայում լայնորեն հայտնի են նաև Նյուտոնի օղակներ, Նյուտոնի երկանդամ հասկացությունները: Նյուտոնի անունով են կոչվել խառնարաններ Լուսնի և Մարսի վրա, նրա պատկերով Անգլիայում հատվել է մետաղադրամ:
  • Միավորների միջազգային համակարգում Նյուտոնի անունով՝ Նյուտոն (Ն) է կոչվել ուժի միավորը: