Օրվա հոբելյարները. հոկտեմբերի 11


ԱՅՍՕՐ ԾՆՎԵԼ ԵՆ

1988 - Շեյմուս Քոուլման, իռլանդացի ֆուտբոլիստ
1985 - Միշել Տրախտենբերգ, ամերիկացի դերասանուհի, հեռուստահաղորդավար:
1983 - Ռուսլան Պոնոմարյով, շախմատիստ, շախմատի աշխարհի չեմպիոն (2002) ՖԻԴԵ-ի վարկածով
1982 - Մաուրիսիո Վիկտորինո, ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, Չիլիի «Ունիվերսիդադ դե Չիլիի»և Ուրուգվայի հավաքականի պաշտպան
1977 - Մեթյու Բոմեր, ամերիկացի դերասան, պրոդյուսեր, ռեժիսոր, երգիչ, «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիր
1977 - Ժերեմի Ժանո, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, «Սենթ Էթյեն» ակումբի դարպասապահ
1977 - Ելենա Բերեժնայա, ռուս գեղասահորդուհի (զուգախաղ), օլիմպիական չեմպիոն (2002), աշխարհի չեմպիոն (1998, 1999)
1976 - Էմիլի Դեշանել, ամերիկացի դերասանուհի («Ոսկորներ» հեռուստասերիալ և այլն), պրոդյուսեր
1974 - Ռեյչլ Բարտոն Փայն, ամերիկացի ջութակահար
1972 - Կլաուդիա լի Բլեք, Ավստրալիայի թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության դերասանուհի
1968 - Ջեյն Կրակովսկի, ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի, «Թոնի» մրցանակի դափնեկիր
1965 - Ալեքսանդր Հակե, գերմանացի կիթառահար, բաս-կիթառահար,վոկալիստ, էլեկտրոնային երաժշտության կատարող
1961 - Արթուր Արիստակիսյան, ռուս և մոլդովացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, օպերատոր
1961 - Ամր Դիաբ, եգիպտոսցի փոփ աստղ
1951 - Ժան-Ժակ Գոլդման, հրեական ծագումով ֆրանսիացի երգիչ, կիթառահար, հեղինակ-կատարող
1947 - Լուկաս Պապադեմոս, հույն տնտեսագետ
1946 - Դերիլ Հոլ, ամերիկացի երգիչ, երաժիշտ, երգերի հեղինակ, "Hall & Oates" դուետի մասնակից
1945 - Ռոբերտ Պիտեր Գեյլը, ամերիկացի բժիշկ-ուռուցքաբան և արյունաբան, բժշկական հետազոտող
1942 - Ամիտաբհ Բաչչան, հնդիկ կինոդերասան, պրոդյուսեր, հեռուստահաղորդավար, քաղաքական գործիչ («Պատվի օրենքներով», «Ձգձգված հաշվեհարդար» և այլն):
1939 - Մարիա Բուենո, բրազիլացի թենիսիստուհի, Մեծ սաղավարտի մրցաշարերի 19-ակի հաղթող
1937 - սըր Ռոբերտ «Բոբի» Չառլտոն, անգլիացի ֆուտբոլիստ, աշխարհի չեմպիոն (1966)
1925 - Էլմոր Լեոնարդ (մ. 2013), ամերիկացի գրող և սցենարիստ, դետեկտիվի և վեսթեռնի վարպետ 
1919 - Բլեյքի Արթ (մ. 1990), ամերիկյացի ջազ թմբկահար, ժամանակակից ջազի ստեղծողներից 
1918 - Ջերոմ Ռոբինս (մ. 1998), ամերիկացի պարուսույց և ռեժիսոր, «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր
1917 - Վիկտոր Սաֆրոնով (մ. 1999), խորհրդային և ռուսական աստղագետ, մոլորակների ձևավորման տեսության հեղինակը
1914 - Ռուբեն Ֆայն (մ. 1993), ամերիկացի շախմատիստ, գրոսմայստեր, շախմատային տեսաբան, գրականագետ, հոգեբան
1913 - Էմիլիո Գրեկո (ում. 1995), իտալացի քանդակագործ
1905 - Չարլզ Ռևսոն (մ. 1975), ամերիկացի գործարար, «Ռևլոն» կոսմետիկ ընկերության հիմնադիրը
1885 - Ֆրանսուա Մորիակ, ֆրանսիացի գրող, գրականագետ, արժանացել է Նոբելյան մրցանակի 1952 թ.
1884 - Էլեոնորա Ռուզվելտ (մ. 1962), ՄԱԿ-ում ԱՄՆ ներկայացուցիչ, Ֆրանկլին Ռուզվելտի կինը
1884 - Ֆրիդրիխ Բերգիուս (մ. 1949), գերմանացի քիմիկոս-տեխնոլոգ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1931)
1884 - Զիգ Ռուման (մ. 1967), գերմանա-ամերիկյան կինոդերասան, որը հայտնի է պերճաշուք զավեշտական դերերով:
1881 - Հանս Քելսեն (մ. 1973), ավստրիացի և ամերիկացի իրավաբան, դատավոր և փիլիսոփա, իրավական պոզիտիվիզմի հիմնական տեսաբաններից, Սահմանադրական դատարանի հայեցակարգի հիմնադիրը
1861 - Ջոն Բել Հետչեր (մ. 1904), ամերիկացի հնէաբան, տրիցերատոպների հայտնագործողը
1849 - Ուիլյամ Նոքս դը Արսի (մ. 1917), բրիտանացի գործարար և փաստաբան, Իրանում նավթի հետախուզման և արդյունահանման ռահվիրան
1844 - Հենրի Հայնց (մ. 1916), գերմանա-ամերիկյան գործարար և գյուտարար
1841 - Ֆրիդրիխ Հեգար (մ. 1927), շվեյցարացի ջութակահար, դիրիժոր և կոմպոզիտոր 
1825 - Կոնրադ Ֆերդինանդ Մեյեր (մ. 1898), շվեյցարացի նովելիստ և բանաստեղծ
1821 - Ջորջ Ուիլյամս (մ. 1905), անգլիացի մանկավարժ, YMCA-ի հիմնադիր (Երիտասարդական քրիստոնեական ասոցիացիա)
1810 - Անտոն Ցվենգաուեր (մ. 1884), բիդերմայերի դարաշրջանիգերմանական նկարիչ 
1758 - Հենրիխ Օլբերս, գերմանացի ֆիզիկոս և աստղագետ, բժիշկ և ֆիզիկոս

ՀԱՅԵՐ

1997 - Վազգեն Զախարյան, Հայաստանի նկարիչների միության պատմության մեջ ամենաերիտասարդ արվեստաբանների անդամը
1987 - Սյուզի Կենտիկյան (մականուն՝ Killer Queen), կին բռնցքամարտիկ

  • Թեթևագույն քաշային կարգում WIBF, ապա WBO վարկածով կին պրոֆեսիոնալների շարքում բռնցքամարտի աշխարհի չեմպիոն (2007, 2009)։
  • Killer Queen («Մարդասպանների Թագուհի») մականունը փոխառվել է Queen ռոք խմբի համանուն երգից։ Այս երգի ներքո է Կենտիկյանը սովորաբար ռինգ դուրս գալիս։
  • Իտալական Affaritaliani պարբերականը Ս. Կենտիկյանին անվանել է աշխարհի ամենասեքսուալ կին բռնցքամարտիկ:

1979 - Ջոշի Թուլիփ (ծն՝ Մումբայ, Հնդկաստան), դերասանուհի, "Femina Miss India" (2000)
1976 - Ռոնալդ Ձերիգյան (ծն՝ Ֆրեզնո, ԱՄՆ), նկարիչ
1958 - Ալթան Թան, քուրդ գրող և քաղաքական գործիչ

  • Դիարբեքիրը ներկայացնող պատգամավոր Ալթան Թանը Մարդինում կայացած գիտաժողովի ժամանակ անդրադարձել է հայկական թեմատիկային և հայտարարել. «Ես՝ որպես քաղաքական գործիչ, օգտագործում եմ «ցեղասպանություն» բառը, արձանագրեք դա»։

1954 - Մկրտիչ Սուջյան, ջազ երաժիշտ, կիթառահար, ՌԴ մշակույթի վաստակավոր աշխատող (2010)
1954 - Կարինա Արմենյանց, դերասանուհի, ԱՄՆ դերասանական գիլդիայի անդամ (Screen Actors Guild)
1951 - Հովհաննես (Ջոն) Ներսեսյան (ԱՄՆ), Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր
1927 - Արկադի Մարտիրոսով (ծն. Դոնի Ռոստով), գեղանկարիչ, ՌՍՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1967)
1923 - Լևոն Մատինյան, հայ խորհրդային նյարդաֆիզիոլոգ
1930 - Հրայր Հովնանյան, ինժեներ-ձեռնարկատեր և բարերար
1918 - Վիկտոր Զարգարյան, ինժեներ

  • Մեծ ներդրում է ունեցել Թբիլիսիի, Բաքվի և Երեւանի Հյուսիս-Կովկասյան երկաթուղային մայրուղու, մետրոպոլիտենի և տրանսպորտի զարգացման գործում:

1918 - Մխիթար Ջրբաշյան, հայ խորհրդային մաթեմատիկոս, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1964)

  • Ներմուծել է «քվազիալիտիկություն» հասկացությունը և ստացել նոր արդյունքներ։

1909 - Խաչատուր Եսայան, նկարիչ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1956)

  • Մարտիրոս Սարյանը  Եսայանին բնութագրել է որպես սուր դիտողություն և մեծ ճաշակ ունեցող վարպետ:

1907 - Գեդեոն Մարջանյան, հայ խորհրդային էնտոմոլոգ
1901 - Դմիտրի Շիկանյան, բալետի հայ սովետական արտիստ, դիրիժոր
1891 - Ալեքսանդր Բաժբեուկ-Մելիքյան, նկարիչ, Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1961)

  • Ընտանիքի անդամների հաշվարկներով՝ նա ստեղծել է շուրջ երկու հազար կտավ, որոնցից մոտ երկու հարյուրն էին մնացել: Մնացածները նա անողոքաբար ոչնչացրեցրել է։ Նրա մահվան տարում մնում էր 110 աշխատանք։
  • Բաժբեուկի էրոտիկ-բանաստեղծական, հայեցողական-կամերային աշխարհը միշտ դիմակայում էր պաշտոնական սոցռեալիստական ծրագրին՝ միանալով չափավոր ընդդիմադիր «խաղաղ արվեստին»։

1886 - Տիգրան Մուշեղյան, գիտնական, ֆիզիոլոգ, մանկավարժ, հասարակական և քաղաքական գործիչ, Հայաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակից

  • Հայաստանում պիոներական կազմակերպության կազմակերպիչներից է։
  • Հայաստանի պետական համալսարանում կազմակերպել է կենդանիների եւ մարդու ֆիզիոլոգիայի ամբիոնը:

1875 - Տիրան Չրաքյան (Ինտրա), արևմտահայ բանաստեղծ, գրող, նկարիչ և ուսուցիչ, Հայոց ցեղասպանության զոհ (մ. 1921)
1858 - Մարիա Լորիս-Մելիքովա, կոմսուհի, ֆրեյլինա՝ պալատական ազնվական օրիորդ թագուհու շքախմբում


ԳՈՎԱԶԴ

биржа трафика