Պատմության հայկական օրը. ապրիլի 16


ԱՅՍՕՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ՆՇՎՈՒՄ Է

Ոստիկանության աշխատողների օրը

  • Ապրիլի 16-ին Հայաստանում նշում են Ոստիկանության օրը: 2001թ. հենց այդ օրն ընդունվել է «Ոստիկանության մասին» օրենքը, և ապրիլի 16-ն օրացույցի մեջ մտել է որպես Ոստիկանության օր:
  • Ժողովրդավարական հասարակության կյանքում ոստիկանը վստահության և անվտանգության զգացում պետք է ներշնչի: Ոստիկանի վարկանիշն անմիջականորեն կապված է հանցագործությունների և դրանց բացահայտման հետ:
  • Ոստիկանը հաճախ նաև կյանքի գնով մեզ պաշտպանում է օրինախախտից, մեր տները՝ հանցավոր ոտնձգությունից՝ կատարելով իր ծառայողական ու մասնագիտական պարտքը:
  • Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 16-ին՝ առավոտյան, Հայաստանի ոստիկանության բարձրաստիճան պաշտոնյաները Հաղթանակի զբոսայգում ծաղիկներ են դնում Անհայտ զինվորի հուշարձանին: Այդ օրը լավագույն աշխատակիցները պարգևատրվում են պատվոգրերով:

Ավագ շաբաթ. Ճրագալույց Զատկի (Հայ Առաքելական եկեղեցի)

  • Այս օրը պատկերն ու օրինակն է արարչության յոթերորդ օրվա, երբ Աստված հանգստացավ Իր բոլոր գործերից: Աստված վեց օրում արարեց աշխարհը, իսկ յոթերորդ օրը հանգստացավ: Անցած օրերն Աստված պատվեց արարչությամբ, իսկ այս օրը՝ օրհնությամբ ու սրբությամբ:
  • Մեծախորհուրդ այս շաբաթ օրը հիշատակվում են Տիրոջ թաղումը և հանգիստը գերեզմանում (Մատթ. ԻԷ 57-61): Այս օրը Հիսուս մարդկանց հոգիների չարչարանքների տունը՝ դժոխքն ավերեց և բացեց հանգստյան տունը՝ Դրախտը: Իսկ յոթերորդ ժամանակաշրջանի հասնելուն պես Տերը կրկին պիտի գա և արդարներին շնորհի աշխարհի սկզբից նրանց համար պատրաստված արքայությունը՝ հավիտենական հանգիստը:
  • Ըստ Եկեղեցական կարգի՝ երեկոյան ժամերգությունից հետո սկսվում է նոր օր: Երեկոյան մատուցվում է Ճրագալույցի Ս. Պատարագ, որի ավարտին ազդարարվում է Փրկչի հրաշափառ Հարության ավետիսը. «Քրիստոս յարեաւ ի մեռելոց, օրհնեալ է յարութիւնն Քրիստոսի»: Այս ավետիսով ավարտվում է Մեծ Պահքը:
  • Թեև Տիրոջ թաղման հիշատակի օրն Ավագ շաբաթն է, սակայն թաղման գլխավոր արարողակարգը կատարվում է Ավագ ուրբաթ երեկոյան: Իսկ Ավագ շաբաթ օրվա երեկոյան կատարվում է Ս. Զատկի ճրագալույցի արարողությունը՝ այսպիսով եզրափակելով Տիրոջ չարչարանքների շաբաթը և ավետելով Նրա հարությունը մեռելներից:
  • Այս տոնը հանդիպելու է հետևյալ ամսաթվերին՝  2022-04-16, 2023-04-08, 2024-03-30, 2025-07-19, 2026-04-04, 2027-03-27, 2028-04-15, 2029-03-31, 2030-04-20:

ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ՀԱՅԵՐԻ ՇՈՒՐՋ

2009 - Հայաստանի ազգային հերոս, ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանի հիշատակը հավերժացնելու, ինչպես նաև նրա գիտական ժառանգության զարգացումը խթանելու նպատակով հիմնվեց «Վիկտոր Համբարձումյանի անվան միջազգային գիտական մրցանակը»։
2007 - Ռուսական «02» երիտասարդական հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում ԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանն ասաց. «Մեր ապագահ տեսնում ենք միայն Ռուսաստանի հետ»։ 
2004 - Վարդան Օսկանյանն ու Էլմար Մամեդյարովը երկրորդ հանդիպումն են անցկացնում Չեխիայի մայրաքաղաքում:

  • Նախարարական հանդիպումների այս շարքը հետո բնորոշվում է որպես «Պրահյան գործընթաց»: «Նախագահների` սովորաբար 2 ժամ տեւող հանդիպումներում հնարավոր չէ խնդիրները քննության առնել անհրաժեշտ մանրամասնությամբ»,֊բացատրում էին միջնորդները, պնդելով, թե նախարարները կարող են մինչ այդ նախապատրաստել գործընթացը:

2003 - Գագիկ Հարությունյանի ղեկավարած Սահմանադրական դատարանը մերժում է ընդդիմության առաջնորդ Ստեփան Դեմիրճյանի դիմումը մարտի 5-ի նախագահի ընտրությունների արդյունքներն անվավեր ճանաչելու պահանջով։ 

  • Միաժամանակ նա ոչ հավաստի համարեց ընտրությունների արդյունքները միանգամից չորս տասնյակ տեղամասերում։

2001 - Հայաստանում ընդունվում է «Ոստիկանության մասին» օրենքը:
1990 - «Բժիշկ մահ» Ջեք Գևորգյանը կատարում է իր առաջին էվթանազիան։
1923 - Երևանում ստեղծվեց «Հայֆիլմ» կինոստուդիան։

  • Սկզբնավորվեց Հայ կինոն։

1909 - Տարսուս (Կիլիկիա) քաղաքում թուրքերը սկսում են հայերի սպանություններն ու թալանը։

  • Հար­ձա­կում Կոզոլուկ գյուղի վրա. 138 մարդ սպանվում է, գյուղը՝ հիմնահատակ ավերվում։

1904 - Իշխանաձորի հայ բնակչությունը նահանջում է Տալ­վորիկ։

  • Թուրքական բանակը փորձում է ոչնչացնել նրանց, սակայն համառ դիմադրության և տալվորիկցիների օգնության շնորհիվ թուրքերի հարձակումը կանխվում է։

ԱՅՍՕՐ ԾՆՎԵԼ ԵՆ

1990 - Մանվել Բալոյան (ծնվ. Դամալա, Ջավախք), ըմբշամարտիկ, բանակային ձեռնամարտի մասնագետ
1955 - Գագիկ Ջհանգիրյան (ծնվ. Արարատ), իրավաբան, ռազմաքաղաքական գործիչ
1947 - Արմեն Սանթրոսյան (ծնվ. Երևան), դերասան, ՀՀ ժողովրդական արտիստ
1938 - Արմեն Այվազյան (ծնվ. Ախալքալաք), թատրոնի և կինոյի դերասան

  • Նկարահանվել է «Երևանյան օրերի խրոնիկա» (Ռուբեն), «Տղամարդիկ» (Սաքո), «Մենք ենք, մեր սարերը» (Զավեն), «Սարոյան եղբայրներ» (Պապյան) ֆիլմերում:

1933 - Գեորգի Միրզոև (ծնվ. Թբիլիսի, մ. 2018), հայկական արմատներով խորհրդային կոնստրուկտոր, ԱվտոՎԱԶ-ի գլխավոր կոնստրուկտոր, ՌԴ վաստակավոր կոնստրուկտոր
1926 - Հրանտ Զախարյան (ծնվ. Պրոլոմ, Ուկրաինա), «Ղրիմի ողբերգությունը -44» գրքի հեղինակը
1925 - Արմեն Զեմանյան (ծնվ. Բրիջուոթեր, ԱՄՆ), մաթեմատիկոս
1925 - Ժակ Փարվանյան (ծնվ. Փարիզ), գրադարանավար, գրող

  • 1947-ին նա ծնողների հետ գաղթել է Խորհրդային Հայաստան։ 1956-ին ԿԳԲ-ի զանգվածային ձերբակալությունների ժամանակ դատապարտվում է զինվորական դատարանի կողմից և ուղարկվում Մոլդովայի ճամբար։ 1960-ին ազատվել է։

1907 - Գեորգի Տեր-Ստեփանյան (ծնվ. Թիֆլիս, մ. 2006), գեոմեխանիկ, գրող
1905 - Գալուստ Գաբրիելյան (Տեր-Գաբրիելյան, մ. 1969), երգիչ (քնարական տենոր), ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
1894 - Երվանդ Սահարունի (Երվանդ Տեր-Հակոբյան, ծնվ. Տրապիզոն, մ. 1967), կոմպոզիտոր, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1964)
1894 - Լև Տեր-Ազարև (ծնվ. Եկատերինոդար, մ. 1973), գործարար

  • 1924-ից 1930-ի վերջը եղել է Կուրբևուայի «Պյոտր Սմիռնով» առևտրի տան կառավարիչը (Փարիզի արվարձաններում), որտեղ կառուցել է «Սմիռնովյան» օղու գործարանը՝ Վ. Պ. Սմիռնովի գործընկերությամբ:

1889 - Վահրամ Արիստակեսյան (ծնվ. Էրզրում, մ. 1978), պարուսույց, բալետմայստեր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, բժիշկ

  • Նա, դեռևս 1925 թ., Խորհրդային Միությունում առաջինն է կազմակերպել և գլխավորել պետական ազգագրական համույթը, որն արդեն 1928-ին խմբային պարերում առաջին մրցանակն է նվաճել։

1888 - Սոֆյա Վոլխովսկայա-Բեկ-Նազարովա (ծնվ. Սմոլենսկ, մ. 1956), թատրոնի և կինոյի խորհրդային դերասանուհի, ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստուհի (1947), հայտնի հայ ռեժիսոր Համո Բեկնազարյանի կինը
1874 - Գաբրիել Տեր-Միքելյան (ծնվ. Ստավրապոլ, մ. 1949), հայ ճարտարապետ, Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ

  • Էջմիածնի Զվարթնոց տաճարի վերականգնման նախագծի հեղինակը:

1844 - Անատոլ Ֆրանս (ծնվ. Փարիզ, մ. 1924), հայտնի ֆրանսիացի վիպասան և գրաքննադատ, Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1921), առավել հայտնի հայասերներից է

  • «Մի ժողովուրդ, որը չի ցանկանում մեռնել, երբեք չի մեռնի»,- ասել է նա հայերի մասին։

1840 - Ղազարոս Աղայան (ծնվ. Բոլնիս-Խաչեն, Վրաստան, մ. 1911), գրող, լուսավորիչ

  • Աղայանը հայտնի է որպես վիպասան, մանկագիր և ժողովրդական ստեղծագործություններ ժողովող։
  • Աղայանը կազմել է Մայրենի լեզվի դասագրքերի մի ամբողջ շարք։