Պատմության հայկական օրը, օգոստոսի 1


ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ՀԱՅԵՐԻ ՇՈՒՐՋ

2014 - Ղարաբաղում զոհվում է երկու, Ադրբեջանում` 9 զինվոր: Կողմերը միմյանց են մեղադրում դիվերսիոն փորձ նախաձեռնելու մեջ։

  • Բաքուն շուրջ տասը ժամ ժխտում էր դիվերսիայի ու կորուստների մասին տեղեկությունները, մինչև հայկական կողմը հրապարակեց ադրբեջանական խմբից առգրավված իրեղեն ապացույցների մի մասի լուսանկարները: Խաղաղ չէր նաև Հայաստանի ու Ադրբեջանի սահմանը:

2008 - Ստեղծվեց Հայ Ազգային Կոնգրես կուսակցությունների դաշինքը, որը հետագայում՝ 2013 թ. դարձավ կուսակցություն։

  • Նախագահն է Լևոն Տեր-Պետրոսյանը։ Փոխնախագահներ՝ Լևոն Զուրաբյանը և Արամ Մանուկյանը: ՀՀՇ-ի և ՀԱԿ դաշինքի իրավահաջորդն է։
  • Կուսակցության բարձրագույն մարմինը համագումարն է: Մինչ օրս, սկսած 1989թ. 17 համագումարներ է անցկացրել Հայոց համազգային շարժումը, 2 համագումար դաշինքը և 2 համագումար կուսակցությունը՝ 2013թ. ապրիլի 14-ին 1-ին, 2021 թ. մայիսի 16-ին 2-րդ համագումարը:
  • Կուսակցությունը ԱԺ 5-րդ գումարման ժամանակ ունեցել է խմբակցության 5 անդամ պատգամավոր։
  • 2014-2015 թթ․ եղել է ոչ իշխանական եռյակ դաշինքի անդամ։
  • 2015 թ․ պայքարել է սահմանադրական փոփոխությունների դեմ։
  • 2017 թ․ մասնակցել է ԱԺ ընտրությունների «Կոնգրե-ՀԺԿ» դաշինքով՝ «Խաղաղություն, հաշտություն, բարիդրացիություն» կարգախոսով։
  • 2018 թ․ Երևանի քաղաքապետի և ԱԺ ընտրություններում սատարել է «Իմ քայլը» դաշինքին։
  • 2021թ. մասնակցել է ԱԺ ընտրություններին՝ «Լրջանալու պահը» կարգախոսով։

2001 - Սոչիում` ԱՊՀ ոչ պաշտոնական գագաթնաժողովում կայանում է Ալիև - Քոչարյան հանդիպումը: Նախագահները հրապարակավ հայտարարում են, որ Ղարաբաղյան խնդրի կարգավորումը առաջխաղացում չի ունեցել:

  • «Սխալ կլինի ասել, թե մենք եկել ենք ընդհանուր հայտարարի», - Ալիևի հետ հանդիպումից հետո ասել էր Ռոբերտ Քոչարյանը`միաժամանակ հավելելով` ինքն ու Ադրբեջանի նախագահը համաձայնել են շարունակել անմիջական հանդիպումները եւ պայմանավորվել են «այլեւս մամուլի միջոցով միավորներ չհավաքել»:

1998 - Տեղի ունեցավ Ազգային անվտանգության խորհրդի հայտնի նիստը, որտեղ ՀՀ նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հիմնավորեց Ղարաբաղյան հարցում տվյալ պահին փոխզիջման գնալու անհրաժեշտությունը։

  • «Ամենաապշեցուցիչը, սակայն այն պնդումն է, թե Ղարաբաղի հարցում մենք պետք է փոխզիջման գնանք այն ժամանակ, երբ հարկադրված կլինենք։ Մի՞թե հասկանալի չէ, թե ինչ է նշանակում հարկադրված զիջում. հարկադրված զիջումը նշանակում է կապիտուլյացիա։ Իսկ կապիտուլյացիայի ժամանակ դու ոչինչ չես զիջում, կամ եթե զիջում էլ ես՝ դրա դիմաց ոչինչ չես ստանում, այլ հլու հնազանդ ընդունում ես այն, ինչ փաթաթում են քո վզին։ Քի՞չ է մեր անցյալի դառը փորձը։ Քի՞չ են Բաթումի ու Ալեքսանդրապոլի խայտառակ պայմանագրերը, երբ ավելի վաղ հնարավորություն կար շատ ավելի ձեռնտու լուծումներ գտնելու, բայց ժամանակի պատասխանատուները կորցրին այդ հնարավորությունները։ Ստիպված եմ կրկնել իմ վերջին հոդվածի տրիվիալ միտքը. փոխզիջման պետք է գնալ այն պահին, երբ ուժեղ ես։ Հայաստանը վաղն ավելի ուժեղ չի լինելու, քան այսօր։ Հետևաբար, վաղվա ցանկացած լուծում ավելի վատն է լինելու, քան այսօրվանը»-, ասում էր Լևոն Տեր-Պետրոսյանը։
  • Պատմության հետագա ընթացքը, 2020 թվականին 44 օրյա պատերազմում կրած նվաստացուցիչ պարտությունը ցույց տվեցին Առաջին Նախագահի հեռատեսությունն ու իրավացիությունը։

1993 - 5 մահափորձերից հետո Օսեթիայում սպանվեց Արցախից հայ բնակչության արտաքսման «Օղակ» օպերացիայի կազմակերպիչ, Ադրբեջանի կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի երկրորդ քարտուղար, հայտնի հայատյաց Վիկտոր Պոլյանիչկոն։

  • Երբ նա շտապում էր հանդիպել իր զորավարի հետ, նրաավտոմեքենայի վրա կրակ բացվեց:
  • Նրա մարմնում հայտնաբերվել էր 15 փամփուշտ: Նրա հետ զոհվել են «Ալֆա» ջոկատի սպա Վիկտոր Կրավչուկը և գեներալ Անատոլի Կորեցկին։
  • Բրիտանացի լրագրող և գրող, կովկասագետ, Թոմաս դե Վաալն իր «Սև այգի. Խաղաղության և պատերազմի միջև» գրքում պնդում է, որ փոխվարչապետ Պոլյանիչկոն «զոհվել է Հյուսիսային Օսիայում իր վրա մի խումբ հայ գրոհայինների հարձակման հետևանքով»։

1990 - Արցախյան պատերազմ. Վթարի ենթարկվեց Երևան-Ստեփանակերտ չվերթն իրակա­նացնող ինքնաթիռը, զոհվեցին բոլոր ուղևորները և անձնակազմի անդամները:
1918 - Հայաստանի առաջին հանրապետության խորհրդարանը` Հայաստանի խորհուրդը Երևանի քաղաքային ակումբի դահլիճում Ավետիք Սահակյանի ղեկավարությամբ գումարեց իր անդրանիկ նիստը՝ հյուրերի և 46 պատգամավորի մասնակցությամբ, որի կազմը ձևավորվել էր Ազգային խորհրդի եռապատկումով ու այլազգիների ներգրավումով. 38 հայ, 6 թուրք-թաթար, մեկ ռուս և մեկ եզդի։

ԱՅՍՕՐ ԾՆՎԵԼ ԵՆ

1985 - Գեղարդ Մուսասի, հայազգի նիդերլանդցի մարտարվեստի վարպետ
1989 - Դավիթ Սաֆարյան, ազատ ոճի ըմբիշ
1946 - Արաքս Մանսուրյան, հայ օպերային երգչուհի, սոպրանո
1943 - Մուրազ Սարգսյան, հայ ռազմական գործիչ, գեներալ-լեյտենանտ
1933 - Զորայր Խալափյան, գրող և դրամատուրգ
1921 - Լիլի Չուգասզյան, օպերային երգչուհի
1917 - Լևոն Բաբայան, հայ պատմաբան
1903 - Գուրգեն Մահարի, գրող