Պատմության հայկական օրը. փետրվարի 24


ԱՅՍՕՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ՆՇՎՈՒՄ Է

Ս. Վարդանանց զորավարների և 1036 վկաների հիշատակության օրը (Հայ Առաքելական Եկեղեցի)

  • 451 թվականի մայիսին, Ավարայրի ճակատամարտում, հայրենիքի, Հայ Եկեղեցու և քրիստոնեական հավատի պահպանման համար նահատակված Վարդանանց զորավարներն ու 1036 մարտիրոսները Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցու  մեծագույն սրբերից են: Իրենց նահատակությամբ նրանք հաստատեցին հայ ժողովրդի ապրելու կամքը և լինելիության իրավունքը: Հայաստանում քրիստոնեություն ընդունելուց ի վեր Հայ Եկեղեցին սերտորեն կապված է եղել հայրենիքի պաշտպանության գործին: Դրա վառ օրինակը Վարդանանց պատերազմն է: Պարսից զորքերի դեմ մղված պատերազմում հայ մարտիկների կողքին էր Հայոց եկեղեցին՝ Հովսեփ կաթողիկոսի և Ղևոնդ Երեցի առաջնորդությամբ: Մարտից առաջ հայ հոգևորականները ոչ միայն քաջալերում էին զորքին մակաբայեցիների օրինակով, այլև մկրտության և Սուրբ Պատարագի խորհրդով առավել ամրապնդում էին նվիրյալների հավատն ու ոգին: «Եվ սեղան կանգնեցնելով` ամենասուրբ խորհուրդը կատարեցին, պատրաստեցին նաև ավազան, և եթե զորքի բազմության մեջ չմկրտված մարդ կար, ամբողջ գիշերը մկրտեցին և առավոտյան Սուրբ Հաղորդություն ընդունեցին», - գրում է Եղիշե պատմիչը Վարդանանց պատերազմից առաջ կատարվածի մասին: Ս. Վարդանանց տոնին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում և հայկական բոլոր եկեղեցիներում մատուցվում է Սուրբ Պատարագ:
  • Այս տոնը հանդիպել և հանդիպելու է հետևյալ ամսաթվերին՝ 2023-02-16, 2024-02-08, 2025-02-27, 2026-02-12, 2027-02-04, 2028-02-24, 2029-02-08, 2030-02-28:

ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ՀԱՅԵՐԻ ՇՈՒՐՋ

2011 - ՀԱԿ-ը ոստիկանությունից պահանջում է ազատ արձակել ձերբակալված իր 10 ակտիվիստներին: 

  • Ոստիկանությունը ՀԱԿ-ի պահանջին պատասխանում է ձերբակալվածներին նարկոդիսպանսեր տանելով: Կեսգիշերին մոտ սակայն բոլորին ազատ են արձակում:

2010 - Գլխավոր դատախազ Աղվան Հովսեփյանը խոստովանում է, որ մարտի 1-ի 10 սպանությունները հնարավոր չէ բացահայտել:
2008 - ԱԳՆ բարձրաստիճան 4 աշխատակիցներ՝ Վլադիմիր Կարապետյանը, Մարթա Այվազյանը, Կարինե Աֆրիկյանը և Առաքել Սեմիրջյանը, նախագահական ընտրություններում արձանագրված խախտումների վերաբերյալ տարածեցին մի հայտարարություն, որի արդյունքում, հաջորդ օրը ԱԳ նախկին նախարար Վարդան Օսկանյանը նրանց աշխատանքից ազատեց: 
2001 - Ադրբեջանի արտգործնախարարությունը հրապարակում է Արցախի հարցով բանակցությունների սեղանին դրված երեք տարբերակները:
1998 - Ռուսաստան-Բելառուս միության խորհրդարանական ժողովի Օլեգ Ռումյանցևը ժամանում է Հայաստան, որին ինքը տեսնում է այդ Միության մեջ:
1992 - Հայաստանի Հանրապետության և Ֆրանսիայի Հանրապետության միջև հաստատվեցին դիվանագիտական հարաբերություններ: 
1992 - ԼՂՀ Գերագույն խորհրդի նախագահությունը որոշում ընդունեց ԼՂՀ ինքնապաշտպանության ուժերի ստեղծման մասին:
1992 - Իրանը միջնորդական առաքելություն է սկսում` հրադադար հաստատելու համար։

  • Արտգործնախարար Ալի Աքբար Վելայաթին մի քանի անգամ այցելում է տարածաշրջան, արդյունքում մայիսին Հայաստանի ու Ադրբեջանի առաջնորդները Թեհրանում համատեղ հայտարարություն են ընդունում, որը, սակայն, այդպես էլ մնում է թղթի վրա։

1988 - Բորիս Կևորկովին հանում են Լեռնային Ղարաբաղի կուսակցական առաջնորդի պաշտոնից։
1582 - Գրիգորիոս XIII պապն արձակում է Գրիգորյան օրացույցի մասին հրովարտակը:

ԱՅՍՕՐ ԾՆՎԵԼ ԵՆ

1955 - Ալեն Մարի Պասկալը Պրոստ (ծնվ. Սեն Շամոն, Ֆրանսիա), հայկական արմատներով ֆրանսիացի ավտոարշավորդ, Ֆորմուլա-1-ի 13 առաջնությունների մասնակից, աշխարհի քառակի չեմպիոն, "Prost Grand Prix" թիմի սեփականատեր
1955 - Սթիվ Ջոբս (ծնվ. ԱՄՆ, մ. 2011), ամերիկացի գործարար, դիզայներ և գյուտարար, անհատական համակարգիչների ոլորտում հեղափոխության ռահվիրա; Apple-ի հիմնադիրներից մեկը, տնօրենների խորհրդի նախագահը և գործադիր տնօրենը; Pixar-ի կինոստուդիայի հիմնադիրներից մեկը և գլխավոր տնօրենը

  • Սթիվ Ջոբսին որդեգրել են Փոլ Ջոբսը և ամերիկահայ Կլարա Ջոբսը (Հակոբյան)։ Ջոբսներն իրենց երեխաները չէին կարող ունենալ։ Նրանք որդուն անվանել են Սթիվեն Պոլ։ Ջոբսը միշտ Պոլին ու Կլարային հայր ու մայր էր համարում։ Նա շատ էր նյարդայնանում, եթե ինչ-որ մեկը նրանց խնամատար ծնողներ էր անվանում։

1938 - Արա Վահունի (ծնվ. Երևան, մ. 2006), կինոռեժիսոր, սցենարիստ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1982)
1936 - Ռուբեն Վարշամով (ծնվ. Մոսկվա), անիմալ նկարիչ, մանկական գրքերի նկարազարդող, «Ուրախ նկարներ» ամսագրի գլխավոր խմբագիր
ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ Առագաստանավային սպորտով (1969):

  • 1962 թվականից սկսած ՝ նկարազարդել և թողարկել է ավելի քան 70 գիրք «Մանկական գրականություն», «Մալիշ», «Ծիածան», «Ռոսմեն» հրատարակչություններում։

1932 - Միշել Լեգրան (ծնվ. Փարիզ, մ. 2019), ֆրանսահայ կոմպոզիտոր, ԱՄՆ-ի «Օսկար» ազգային կինոմրցանակի եռակի դափնեկիր, «Գրեմմի» և «Ոսկե գլոբուսի» հնգակի մրցանակակիր
1928 - Մարգարիտա Տեր-Սիմոնյան (ծնվ. Թբիլիսի, մ. 2006) արվեստաբան, երաժշտական խմբագիր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ
1922 - Գրիգորի Վարդանով (ծնվ. Քանաքեռ, մ. 2012), պատմաբան, պրոֆեսոր, Ինֆորմատիզացիայի միջազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս (Մոսկվա); Ուկրաինայի վաստակավոր լրագրող
1913 - Կարպ Ստեփանյանց (մ. 2008), դասական ըմբշամարտի սպորտի վարպետ, ՌՍՖՍՀ վաստակավոր մարզիչ, ՌՍՖՍՀ-ի բազմակի մրցանակակիր դասական, ազատ ոճի ըմբշամարտ, սամբո
1907 - Լևոն Ջոն Քեմալյան (ծնվ. California, միտքը. 1976), գործարար

  • "Kemtron Corporation"-ի հիմնադիրը երկաթուղային վագոններ, լոկոմոտիվներ և պահեստամասեր արտադրող մոդելն է:

1896 - Արտակ Վարդանյան (ծնվ. Երևան, մ. 1993), ռազմական հետախույզ, գեներալ-լեյտենանտ
1845 - Մաթեոս II Իզմիրլյան (աշխարհիկ՝ Սիմեոն Իզմիրլյան, ծնվ. Կոստանդնուպոլիս, մ. 1910), Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս

  • Մաթեոսի արքեպիսկոպոսը լավ էր հասկանում, որ Արևելյան Հայաստանում, որը գտնվում էր Ռուսական կայսրության ազդեցության ոլորտում, առանց նրա դրական վերաբերմունքի և աջակցության, շատ դժվար կլինի ինչ-որ բան անել, ուստի, ժամանելով Ռուսաստան, նա մշտապես ցուցադրում էր կայսրության և կառավարության հանդեպ իր հավատարմությունը։

1770 - Ներսես Ե Աշտարակեցի (Թորոս Շահազիզյան-Կամսարական, ծնվ. Աշտարակ, մ. 1857), Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս

  • Աշտարակեցու հիշատակին են մնացել Թբիլիսիի ներսիսյանական դպրոցի շենքը, ներսիսյանական լիճը և Էջմիածնի ներսիսյանական անտառը։