Պատմության հայկական օրը. դեկտեմբերի 5


ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ՀԱՅԵՐԻ ՇՈՒՐՋ 

2013 - Մինսկի խմբի համանախագահող երկրներն ու կողմերը համատեղ հայտարարություն են ընդունում Կիևում` ԵԱՀԿ նախարարական խորհրդում։

  • Փաստաթուղթը բավական զուսպ էր. ըստ դրա կողմերը իրենց հանձնառությունն էին հայտնում`շարունակելու աշխատանքը խնդրի խաղաղ ու արդարացի լուծման ուղղությամբ` հիմնվելով արդեն իսկ արձանագրված ձեռքբերումների վրա: Միջնորդ երկրները նաև ողջունել էին նախագահական մակարդակով բանակցությունների վերսկսումն ու հույս հայտնել, որ առաջիկա հանդիպումները առաջ կտանեն բանակցային գործընթացը:

2011 - Վիլնյուսում ԵԱՀԿ Նախարարական խորհրդում ընդունվում է Ղարաբաղի հարցով հերթական հնգակողմ հայտարարությունը։

  • ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոնի, Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի, Ֆրանսիայի եվրոպական գործերով նախարար Ժան Լեոնետիի հետ ստորագրած փաստաթղթում կողմերը համաձայնել էին, որ առաջընթացի համար պետք է գործադրվեն հավելյալ ջանքեր` հրադադարի խախտումները հետաքննելու մեխանիզմ հաստատելու ուղղությամբ:
  • Այս հարցի շուրջ պայմանավորվածությունը ձեռք էր բերվել ավելի վաղ, և չնայած միջնորդների հորդորներին, այսօր էլ մնում է թղթի վրա:

2005 - ԱՄՆ փոխպետքարտուղար Նիկոլաս Բերնսը հայտարարում է` Վաշինգտոնը հույս ունի, որ հաջորդ տարի կհաջողվի բեկում մտցնել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ձգձգված բանակցություններում:

  • Հայտարարությւոնը հնչում է Լյուբլյանայում` ԵԱՀԿ արտգործնախարարների գագաթնաժողովում: Հանդիպման ավարտին ընդունված փաստաթուղթը ողջունում է հակամարտության կարգավորման շուրջ նկատվող առաջընթացը և քաջալերում Հայաստանի ու Ադրբեջանի նախագահներին օգտագործել բանակցային գործընթացում ի հայտ եկած «հուսադրիչ հնարավորությունը»։

1994 - Բուդապեշտի գագաթնաժողովը հաստատեց ղարաբաղյան խաղաղապահ մանդատը։ 
1980 - ASALA. Ռումբի վնասազերծում Մարսելում Շվեյցարաիայի հյուպատոսարանի առջև։

  • Գործողության պատասխանատվությունը ստանձնում է Հայ Գաղտնի Բանակ «Ալեք Ենիգոմշեան Քոմանտօ»-ն։

1978 - ASALA. Ժնևում Թուրքիայի գլխավոր հյուպատոսարանի առջև տեղի ունեցած պայթյունը հասցնում է ծանր վնասներ։

  • Գործողություների պատասխանատվությունն ստանձնում է Հայ Գաղտնի Բանակ (ASALA)-ին մոտ գտնվող «Հայկական Նոր Դիմադրությունը»։

1936 - Շահագործման է հանձնվում Քանաքեռգէսը։
1936 -
ԽՍՀՄ խորհուրդների VIII արտակարգ համագումարը հաստատում է ԽՍՀՄ նոր սահմանադրությունը։

  • Հայկական ԽՍՀ -ը դառնում է միութենական հանրապետություն։

1920 - ՀԽՍՀ Հեղկոմի առաջին հրամանով ստեղծվում է ՀԽՍՀ Ռազմական գործերի ժողովրդական կոմիսարիատ։
1920 - Երևանում լույս է տեսնում ՀԿԿ Կենտկոմի և Հայհեղկոմի օրգան «Կոմունիստ» օրաթերթի առաջին հայերեն համարը։

  • 1921-ից այն կոչվեց «Խորհրդային Հայաստան»։

ԾՆՎԵԼ ԵՆ

1973 - Ժաննա Նազարյանց, դաշնակահարների միջազգային մրցույթի դափնեկիր (ք. Կրոտոն, Իտալիա, 1997), Սարատովի Լ. Վ. Սոբինովի անվան պետական կոնսերվատորիայի կատարողական ֆակուլտետի հատուկ դաշնամուրի ամբիոնի դասախոս
1965 - Վահան Արծրունի, հայ երաժիշտ, կոմպոզիտոր
1962 - Թաթա Սիմոնյան (ծնվ. Երևան), ժողովրդական փոփ երգիչ, ՀՀ վաստակավոր արտիստ
1961 - Ժան-Պիեռ Աստվածատուրյան (ծնվ. Մարսել, Ֆրանսիա), Արգենտինայում Ֆրանսիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան
1953 - Հրաչյա Թամրազյան (ծնվ. Երևան, մ. 2016), բանաստեղծ, թարգմանիչ, պետական գործիչ, բանասեր թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ
1951 - Շաքե Թուխմանյան, դերասանուհի
1944 - Գրիգոր Ջանիկյան (ծնվ. Խասկովո, Բուլղարիա), արձակագիր, թարգմանիչ
1925 - Մարկոս Գրիգորյան (ծնվ. Կրոպոտկին, Ռուսաստան, մ. 2007) նկարիչ, Երևանի պատվավոր քաղաքացի (1994)

  • Նրա աշխատանքները վերաբերում են ժամանակակից կերպարվեստի իրապաշտական և նեո էքսպրեսիոնիզմի ժանրին։ 
  • Նրա աշխատանքները ցուցադրված են Նյու Յորքի, Թեհրանի, Կերմանի Ժամանակակից արվեստի թանգարաններում, ինչպես նաև Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

1910 - Նիկոլայ Միրզոյան, բժիշկ, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից

  • Համաշխարհային պրակտիկայում առաջինն է հայտնագործել է ներքին լեշմանիոզի առաջնային ազդեցությունը բուժումը։ 

1837 - Ստեփանոս Պալասանյան (մ. 1889), հայագետ