Պատմության հայկական օրը, սեպտեմբերի 1

 Պատմություն  01.09.2021   09:00    44
Պատմության հայկական օրը, սեպտեմբերի 1

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Պետական - Գիտելիքի և դպրության օրը

  • Գիտելիքի և դպրության օրը պետական տոն է, որ նշվում է ամեն տարի սեպտեմբերի 1-ին՝ նոր ուսումնական տարվա առաջին օրը։
  • Տոնը նշվում է 1984 թվականից, հաստատվել է ԽՍՀՄ Բարձրագույն խորհրդի նախագահության՝ հունիսի 15-ի № 373-11 «Սեպտեմբերի 1-ը համաժողովրդական տոն՝ Գիտելիքի օր հայտարարելու մասին» հրամանագրով։
  • Գիտելիքի և դպրության օրը պետական տոն է նաև Ռուսաստանում, Ուկրաինայում, Բելառուսում և Ղազախստանում։

ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ՀԱՅԵՐԻ ՇՈՒՐՋ 

2015 - Վախճանվեց Գուրգեն Դալիբալթայան (ծն. 5 հունիսի 1926 թ.), ԽՍՀՄ և ՀՀ ռազմական գործիչ, գեներալ-գնդապետ (1996)։
1997 - ԼՂՀ-ում կայացած նախագահական ընտրություններում հաղթեց ԼՂՀ արտգործնախարար Արկադի Ղուկասյանը։
1992
- Արցախյան առաջին պատերազմ. Հայկական ուժերը գրավումում են Սրխավենդը. դրանով հայերի վերահսկողության տակ է անցնում ԼՂԻՄ-ի մոտ կեսը։
1984 - Իրանական իշխանությունները հայտարարեցին, որ բացահայտել են հայ գրոհայինների կողմից պատրաստվող Իրանում Թուրքիայի դեսպան Իսմեթ Բիրսելի դեմ մահափորձի ծրագիրը:
1966 - Խորհրդային Հայաստանը խնդրագրեր ուղարկեց Մոսկվայի կենտրոնական իշխանություններին՝ Արցախը Հայաստանին վերադարձնելու պահանջով։
1958 
- ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության նախարարությանն առընթեր կազմակերպվում է հողագործության և ագրոքիմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտ։
1920 - Բաքվում բացվում է Արևելքի ժողովուրդների առաջին համագումարը, որին մասնակցում են նաև հայ ներկայացուցիչները։
1886 - Կ. Պոլսի Ղալաթիա թաղամասում Մինաս Չերազի տեսչությամբ բացվեց Կենտրոնական վարժարանը։
1868 - Բացվեց Երևանի գիմնազիան։
1861 - Կ. Պոլսում Գ. Երանյանի, Ն. Թաշճյանի և Տ. Չուխաջյանի խմբագրությամբ սկսում է հրատարակվել «Քնար հայկական» երաժշտական կիսամսյա հանդեսը։
1860 - Կ. Պոլսում հիմնվեց «Համազգային ընկերությունը»՝ Միքայել Նալբանդյանի ակտիվ մասնակցությամբ։
1850 - Թիֆլիսում սկսում է հրատարակվել «Արարատ» շաբաթաթերթը՝ Գաբրիել Պատկանյանի խմբագրությամբ։
1387 - Լենկ-Թեմուրի զորքը պաշարում է և գրավում Վանի բերդը:
570 
- Կնքվում է հայ-բյուզանդական դաշինքը։

ԱՅՍՕՐ ԾՆՎԵԼ ԵՆ

1981 - Տիգրան Քոթանջյան, հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր
1971 - Մարկ Սաղաթելյան, հայ դերասան, շոումեն և հաղորդավար
1929 - Սերգեյ Աղաջանյան, կոմպոզիտոր, դիրիժոր
1922 - Հակոբ Սալախյան, հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու (մ. 1969)
1889 - Վահան Թոթովենց, հայ գրող, արձակագիր (մ. 1938)
1868 - Մելիք Մելիքյան (Դեդուշկա), հեղափոխական (սպանվել է 1918, Բաքվում)