Պատմության հայկական օրը. հոկտեմբերի 30

 Հայեր  30/10/2021   12:00    42  
Պատմության հայկական օրը. հոկտեմբերի 30

ԱՅՍՕՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ՆՇՎՈՒՄ Է

Ս. Հովհան Ոսկեբերան Հայրապետի hիշատակության օրը (Հայ Առաքելական Եկեղեցի) 

  • Ս. Հովհան Ոսկեբերան Հայրապետը եկեղեցու ամենանշանավոր ու շնորհալի հայրերից է: Նա ծնվել է 347 թվականին Անտիոքում: Իր ուսումը ստացել է Անտիոքի աստվածաբանական դպրոցում և ճարտասանության մեջ հմտացել Լիբանիոսի դպրոցում: Դեռ երիտասարդ տարիքից իրեն նվիրել է ճգնողական կյանքին: 381 թվականին Մելետիոս Անտիոքացու կողմից ձեռնադրվել է սարկավագ, իսկ 386 թվականին Փլաբիանոսի կողմից` քահանա: Այս ընթացքում սքանչելի ու պերճախոս քարոզների շնորհիվ արժանացել է «Ոսկեբերան» տիտղոսին: 398 թվականին, հակառակ իր կամքի, ընտրվում է Կ. Պոլսի պատրիարք և եռանդով ու նախանձախնդրությամբ ձեռնարկում մայրաքաղաքի բարեկարգումը, որ հեռացած էր քրիստոնեական կենցաղից և ապրում էր անբարո ու վեճերով լի կյանքով: Ոսկեբերանը կշտամբում էր ամեն տեսակ անբարոյականություն, ինչի պատճառով էլ իր վրա է հրավիրում Եվդոքսիա կայսրուհու զայրույթը: Սուրբ Հայրապետի դեմ է դուրս գալիս նաև Ալեքսանդրիայի Թեոփիլոս պատրիարքը, որը ձգտում էր Կ. Պոլսի պատրիարք դառնալ: 403 թվականին  եկեղեցական ժողովի կողմից, 29 անհիմն ամբաստանություններով, աքսորման հրաման է տրվում, սակայն աքսոր մեկնելու գիշերն այնպիսի ահավոր երկրաշարժ ու հրդեհներ են լինում, որ կայսրուհին նրան ետ է կանչում իր աթոռին:
  • Հովհան Ոսկեբերանը շարունակում է նույն խստությամբ քննադատել արքունական զեխությունները:  Հակառակ ժողովրդի համակրանքին և Արևմտյան եկեղեցու պաշտպանության` Արկադիոս կայսրն ու Եվդոքսիա կայսրուհին կրկին նրան աքսորելու հրաման են արձակում: Սուրբ Հայրապետն աքսորվում է Պոնտոս և նահատակվում 407 թվականին Կոմանա քաղաքում: Նրա արտասանած վերջին բառերն են. «Փառք քեզ, Աստված, փառք քեզ, ամեն ինչի համար փառք քեզ»: 438 թվականին սրբի մարմինը մեծ հանդիսավորությամբ բերում և ամփոփում են Կ. Պոլսի Ս. Առաքելոց եկեղեցում: Բազմաժանր է նրա մատենագրական վաստակը` մեկնություններ, ճառեր, ներբողներ, թղթեր և այլն, որոնք իրենց բարերար ազդեցությունն են թողել քրիստոնեական մտքի պատմության վրա: Նրա գործերը հայերեն են թարգմանվել իր կենդանության օրոք:
  • Այս տոնը հանդիպելու է հետևյալ ամսաթվերին՝ 2022-10-29, 2023-11-02, 2024-10-31, 2025-10-30, 2026-10-29, 2027-10-30, 2028-11-02, 2029-11-01, 2030-10-31։

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՇՈՒՐՋ ԵՎ ՀԱՅԵՐԻ ՄԱՍԻՆ

2020 - ԱՐՑԱԽՅԱՆ 2-րդ ՊԱՏԵՐԱԶՄ. քրոնիկոն։
2020 - ՀՀ Առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն իր առանձնատանը հյուրընկալել է Հայաստանում Իտալիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան, պարոն Վինչենցո Դել Մոնակոյին, վերջինիս առաքելության ավարտի առիթով:
2019 - ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատը ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը։

  • ԱՄՆ Ներկայացուցիչների տունը ձայների գերակշիռ մեծամասնությամբ ընդունեց Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող թիվ 296 բանաձևը: Օրենսդիր մարմնի երկու ճամբարների` հանրապետականների և դեմոկրատների հեղինակած փաստաթղթին կողմ քվեարկեց 405 կոնգրեսական, դեմ` 11, 3-ը ձեռնպահ էին:

2000 - Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտոնանկության համար Ռուսաստանից Հայաստան ժամանած Արկադի Վարդանյանն ասում է, որ շուտով պետք է ավարտվի պայքարը: 

  • Նա Քոչարյանին մեղադրում է Հայաստանն առանց հայերի թողնելու ծրագիր իրականացնելու մեջ:

1999 - Հոկտեմբերի 27-ի ողբերգական դեպքերի առիթով Հայաստան է ժամանում Ռուսաստանի վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը: 

  • Վերջինս մոտ 20 օր առաջ էր հանդիպել վարչապետ Վազգեն Սարգսյանի հետ, որը 27-ի զոհերից է: 10 օր անց հեռախոսազրույց էր ունեցել Ազգային Ժողովի նախագահ Կարեն Դեմիրճյանի հետ: 
  • Օդանավակայանից Պուտինը մեկնում է Ազգային օպերայի շենք, որտեղ սպանվածների մարմիններն են: Այնուհետև Պուտինը ժամանում է Բաղրամյան 26, որտեղ հայտարարում է, որ աջակցում է նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին: Նա նաև ասում է, որ Ռուսաստանը պատրաստ է օգնել հայ իրավապահներին բացահայտելու հոկտեմբերի 27-ի հանցագործությունը: 

1998 - Միացյալ Նահանգների նոր դեսպան Մայքլ Լեմոնն իր դիվանագիտական աշխատանքն սկսում է դեսպանատան շուրջ բետոնե պատնեշ կառուցելով: 

  • Դա պարտադրված քայլ է այն բանից հետո, երբ Քենիայում և Տանզանիայում ամերիկյան դեսպանատեն են պայթեցվել, որոնց արդյունքում կան զոհեր: Դեսպանը հիշեցնում է՝ մեր դեսպանատան շուրջ երկու դպրոց կա, եթե պայթեցնեք, նրանք էլ կտուժեն:

1995 - Լեռնային Ղարաբաղի նախագահը Ստեփանակերտում ընդունում է Մինսկի խմբի ամերիկացի նորանշանակ համանախագահ Ջոզեֆ Պրեսսելին։

  • Ըստ Քոչարյանի խոսնակի, ամերիկացի միջնորդը հիմնավոր էր համարել միջագային հանրության կողմից Ղարաբաղին անվտանգության հուսալի երաշխիքներ տրամադրելու`Ստեփանակերտի շահագրգռվածությունը, և կարծիք հայտնել, որ դրա սկզբնական գործոններից մեկը պետք է դառնա հակամարտության գոտում միջազգային խաղաղապահ ուժերի տեղակայումը:

1991 - Փայլուն օպերացիայի շնորհիվ հայկական ուժերը ազատագրեցին ռազմավարական մեծ կարևորություն ունեցող Տող գյուղը (Հադրութի շրջան):
1979 - Պայթյուն Միլանի «Թրքիշ Էյրլայնս» օդանավային ընկերության գրասենյակի առջև։ 

  • Հ.Ա.Հ.Գ.Բ «Ռաֆֆի Պալեան Քոմանտօ»-ն ստանձնում է պատասխանատվությունը։ 
  • Պալյանը նահատակվել էր 1979 սեպտեմբերին «Լիբանանյան Փաղանգներ» ծայրահեղ աջակողմյան կուսակցության հակահայկական գործողությունների արդյունքում։

1978 - ASALA. Պայթյուններ Ստամբուլում և Անկարայում։ Թիրախները ծխախոտի գործարանն ու երկաթուղային կայարանն է։ 

  • Գործողություների պատասխանատվությունն ստանձնում է Հայ Գաղտնի Բանակը։

1974 - Այլախոհներ Կրոնիդ Լյուբարսկու, Ալեքսեյ Մուրժենկոյի և այլոց նախաձեռնությամբ Խորհրդային միությունում առաջին անգամ նշվում է «Քաղաքական բանտարկյալի օրը»:

  • 1974 թվականին ձերբակալություններ են տեղի ունենում նաև Խորհրդային Հայաստանում:
  • 1974 թվականին երկրորդ անգամ ձերբակալվում և դատապարտվում է Ազգային միացյալ կուսակցության անդամ (ԱՄԿ) Աշոտ Նավասարդյանը՝ ԱՄԿ ծրագիրը և թերթիկներ տարածելու մեղադրանքով: Դատավճիռը՝ 7 տարի ճամբարում և 2 տարի աքսոր: Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության ապագա հիմնադիրը պատիժը կրում է Պերմի ВС-389/35, 36 քաղճամբարներում:
  • 1974 թվականի նոյեմբերին ձերբակալվում է նաև ԱՄԿ անդամ Անդրանիկ Մարգարյանը:
  • Նրա մոտ հայտնաբերվում են հակասովետական, ազգայնական բովանդակության նյութեր, բանաստեղծություններ, թռուցիկներ: Հայաստանի ապագա վարչապետը դատապարտվում է երկու տարվա ազատազրկման:

1970 -. Շահագործման է հանձնվում Հրազդանի ցեմենտի գործարանի առաջին հոսքագիծը, որն ուներ տարեկան 600.000 տոննա ցեմենտի արտադրության կարողություն։

ԾՆՎԵԼ ԵՆ

1983 - Թրենթ Էդվարդս (ծնվ. Լոս Գաթոս, Կալիֆորնիա, ԱՄՆ), ամերիկյան ֆուտբոլի լավագույն խաղացողներից, «Ֆիլադելֆիա Իգլզ» թիմի քվոթերբեքը

  • Նախնիները հայ են, ԱՄՆ գաղթականների առաջին սերնդի հետնորդները։ Բենժամեն Մորջիգ պապը ԱՄՆ-ում հայկական ամառային խաղերի համահիմնադիրն է:

1982 - Արմեն Վարդանյան (ծնվ. Լենինական), հունահռոմեական ոճի ուկրաինացի ըմբիշ, Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն, աշխարհի առաջնության կրկնակի արծաթե մեդալակիր, Պեկինի Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր: Ուկրաինայի սպորտի վաստակավոր վարպետ
1970 - Ֆլորին Գևորգյան (ծնվ. Բուխարեստ), դերասան, ռեժիսոր
1961 - Ջո Բերլինգեր (ծնվ. Բրիջպորտ, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ), ամերիկացի ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, դերասան

  • «Ոչնչացնելու մտադրություն» ֆիլմը պատմում է այն իրադարձությունների մասին, որոնք տեղի են ունեցել Օսմանյան կայսրությունում, Ցեղասպանության զոհերի և նրանց ժառանգների մասին, որոնք մինչ օրս պայքարում են ԱՄՆ-ի և այլ երկրների կողմից հայերի դեմ իրագործված հանցագործությունը ճանաչելու համար: Ֆիլմում Բերլինգերը զրուցում է պատմաբանների, գիտնականների և Հայտնի կինեմատոգրաֆիստների հետ։ Ռեժիսորն ընդգծում է, որ Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանությունը մարդկության դեմ նոր հանցագործություններ է ծնել:

1925 - Սերգեյ Թութունով (ծնվ. Մոսկվա, մ. 1998), գեղանկարիչ

  • Նկարչի կտավները գտնվում են Պետական Տրետյակովյան պատկերասրահում, Կիևի Ռուսական թանգարանում, Ռուսաստանի և մերձավոր արտերկրի բազմաթիվ թանգարաններում:

1922 - Ցոլակ Բեքարյան (ծնվ. Ադիս Աբեբա, Եթովպիա, մ. 1980), հայ կոմպոզիտոր, ջութակահար և մանկավարժ
1919 - Գևորգ Էմին (Կառլեն Մուրադյան, ծնվ. Աշտարակ, մ. 1988), բանաստեղծ, թարգմանիչ, սցենարիստ

  • Վ. Մայակովսկու, Մ. Ցվետաևայի, Ս. Եսենինի, Բ. Պաստեռնակի, Ե. Եվտուշենկոյի, Ա.  Վոզնեսենսկու, Ռ. Համզատովի, Արագոնի, ինչպես նաև Է. Մ. Ռեմարկի «Ապրելու ժամանակը և մեռնելու ժամանակը» վեպը (1963):

1917 - Լևոն Հայկազունի (մ. 1957), կրկեսի դերասան
1907 - Ռաֆայել Աթայան, հայ արձակագիր, գրականագետ և թարգմանիչ 
1888 - Ատոմ Ատոմյան (ծնվ. Ալեքսանդրապոլ, մ. 1964), ճարտարապետ, Հայաստանի վաստակավոր շինարար
1875 - Ավետիք Իսահակյան (մ. 1957), բանաստեղծ, արձակագիր, հասարակական գործիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1936), ՀԽՍՀ ԳԱ իսկական անդամ (1943)

  • 1896 թ. «ցարիզմի դեմ ուղղված գործունեության համար» ձերբակալվեց, մեկ տարի բանտարկվեց, աքսորվեց Օդեսա:
  • 1908-ին կրկին ձերբակալվեց հակակառավարական գործունեության մեղադրանքով, 6 ամիս անց ազատ արձակվեց խոշոր գրավի դիմաց։
  • Նրա անունը շնորհվել է Ղազարապատ նախկին գյուղին, Երևանի կենտրոնական գրադարաններին, Գյումրի քաղաքին, Երևանի թիվ 16, Գյումրիի թիվ 26 դպրոցներին, Վանաձորի, Գավառի, Հրազդանի, Ստեփանակերտի, Թբիլիսիի դպրոցներին, Հայաստանի և Վրաստանի մի շարք գյուղական դպրոցներին:

Նմանատիպ նյութեր

Պիտակներ


Գործընկեր կայքեր

Яндекс.Метрика
Առցանց՝ 1
Հյուրեր՝ 1
Օգտատերեր 0