Պատմության հայկական օրը. հոկտեմբերի 4

 Հայեր  04/10/2021   10:00    142
Պատմության հայկական օրը. հոկտեմբերի 4

ԱՅՍՕՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ՆՇՎՈՒՄ Է

Ս. Փոկաս հայրապետի և առաքյալներին հետևող Երանոսի հիշատակության օրը (Հայ Առաքելական Եկեղեցի)

  • Ս. Փոկաս հայրապետը սևծովյան Սինոպ քաղաքի եպիսկոպոսն էր: Նա ապրել է Պափլագոնիա քաղաքում` զբաղվել այգեգործությամբ: Իր տան դռները բաց էին պանդուխտների, օտարների, աղքատների ու կարոտյալների առաջ: Դեռ մանուկ հասակից Աստծուց շնորհ էր ստացել և բազմաթիվ հրաշագործություններ կատարել: Վարքագրական աղբյուրների համաձայն՝ դևերին հալածում էր, կույրերին` բուժում, իր ունեցվածքն աղքատներին բաշխում: Եպիսկոպոսության շրջանում մեղադրվել է քրիստոնյա լինելու համար, իսկ Տրայանոս կայսեր զինվորները հրաման են ստացել սպանել նրան, ուր էլ որ հանդիպեն: Այսպես, Ս. Փոկասն իր տանն ընդունել է զինվորներին, հյուրասիրել, ապա ասել, որ ինքն է փնտրվող անձը: Թեև զինվորները գոհ էին մնացել նրա հյուրասիրությունից, բազմիցս հորդորել էին Փոկասին ետ կանգնել իր հավատից, սակայն Փոկասը չի ուրացել Քրիստոսին և սրախողխող լինելով` նահատակվել է 117 թվականին:
  • Ս. Երանոսը (Լիոնի Իրենիոս եպիսկոպոսը) ծնվել է Էգեականի շրջանում`աշակերտելով Ս. Պողիկարպոս Զմյուռնացի հայրապետին: Ուսում ստացել է Հռոմում, ապա երեց ձեռնադրվել: 117 թվականին, Լիոնի եպիսկոպոսի նահատակությունից հետո հաջորդել է նրան նույն Աթոռում:
  • Ս. Իրենիոսն արևմուտքի առաջին մեծ աստվածաբանն է, ով Եկեղեցու հայրերին համարում է առաքելական հայրերի գործի շարունակողը: Ըստ «Հայսմավուրք»-ի՝ Սեպտիմոս Սևերոսի օրոք, նա դատավորների մոտ համարձակ վկայել է Քրիստոսի մասին, հանուն Ում չարչարվել է և նահատակվել 202 թվականին: Գրել է նշանավոր «Ընդդէմ հերձուածողաց» արժեքավոր աշխատությունը:  
  • Այս տոնը հանդիպելու է հետևյալ ամսաթվերին՝ 2022-10-03, 2023-10-09, 2024-10-07, 2025-10-06, 2026-10-05, 2027-10-04, 2028-10-09, 2029-10-08, 2030-10-07։

ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ՀԱՅԵՐԻ ՇՈՒՐՋ 

2020 - Արցախյան 2-րդ պատերազմ. ՀՀ կառավարությունը Թուրքիայի նկատմամբ միջանկյալ միջոց կիրառելու պահանջ ներկայացրեց Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան:
1995 - Նյու Յորքում` ՄԱԿ-ի Գլխավոր վեհաժողովի շրջանակներում, Հայաստանի նախագահ Տեր-Պետրոսյանը հանդիպում է Ադրբեջանի առաջնորդ Հ. Ալիևին:

  • Ըստ նախագահի խոսնակ Լ. Զուրաբյանի,Հայաստանի նախագահը վստահություն էր հայտնել, որ հրադադարի պահպանումը առաջնային է մնում երեք կողմերի` Հայաստանի, Ադրբեջանի ու Լեռնային Ղարաբաղի համար:
  • Պատասխանելով «Ազատության» հարցին` ինչու է հրադադարի պահպանումն այդքան կարևորվում, կա՞ արդյոք ռազմական գործողությունների վերսկսման վտանգ, Զուրաբյանն ասել էր` «Հարկավոր է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ մինչ օրս հրադադարը պահպանվում է միայն կողմերի բարի կամքի շնորհիվ, և որևէ այլ, հավելյալ երաշխիք չկա: Քանի որ բանակցություններն արդյունավետ չեն, կողմերի մոտ ցանկացած պահի կարող է պատերազմը վերսկսելու գայթակղություն ծագել»:

1992 - Արցախյան պատերազմ. Երկօրյա արյունահեղ մարտերի ընթացքում, չնայած երկուստեք ծանր կորուստներին, լիովին ձախողվեց հյուսիսից հասցված զանգվածային հարվածի օգնությամբ Լաչինի միջանցքը գրավելու ադրբեջանցիների փորձը:
1980 - ASALA. Մադրիդում գտնվող իտալական «Ալ Իտալիա» օդանավային ընկերության գրասենյակի առջև։

  • Վիրավորվում է 12 հոգի։ Պատասխանատվությունը ստանձնում է Հայ Գաղտնի Բանակի «Եվրոպայի տարածքում գործող հայկական ուժերին պատկանող 21 խմբակ»-ը։
  • Գործողությունը կատարված է ի պատասխան Միջին Արևելքի հայությանը դեպի ԱՄՆ արտագաղթի մղող ԱՆՉԱ կազմակերպության գործունեության։
  • Մինչ այդ ԱՍԱԼԱ-ն պահանջել էր իտալական կառավարությունից փակել ԱՆՉԱ-ն, սակայն պահանջն անտեսվել էր։

1979 - ASALA. Պայթյուն Կոպենհագենի «Թրքիշ Էյրլայնս» ընկերության գրասենյակի առջև, որի արդյունքում երկու տեղացիներ թեթև վիրավորվում են։

  • Հայ Գաղտնի Բանակի «Նահատակ Հարություն Սասունեան Քոմանտօ»-ն ստանձնում է գործողության պատասխանատվությունը։

​​​​​ԾՆՎԵԼ ԵՆ

1985 - Բյուրակն Հախվերդյան (ծնվ. Լեյդեն), ջրագնդակ մարզաձևի մարզուհի, Պեկինի ամառային Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն

  • Ծնվել է հոլանդական Լեյդեն փոքրիկ քաղաքում՝ Իրանից գաղթած հայերի ընտանիքում։

1981 - Արմեն Տատինցյան, հայ ֆուտբոլիստ, Կապանի «Գանձասար» ֆուտբոլային ակումբի պաշտպան
1969 - Ելենա Հակոբյան (ծնվ. Ենակիևո, Ուկրաինա), լողի ամառային պարալիմպիկ խաղերի չեմպիոն և բազմակի մրցանակակիր, դահուկավազքի և բիաթլոնի ձմեռային Պարալիմպիկ խաղերի կրկնակի մրցանակակիր, Ուկրաինայի սպորտի վաստակավոր վարպետ: 

  • Պարգևատրվել է «Ծառայությունների համար» I, II և II աստիճանի և Օլգա իշխանուհու II և IIІ աստիճանի շքանշաններով։

1952 - Մուրադ Հովակիմյան, նկարիչ-մոնումենտալիստ, մանկավարժ, սցենարիստ, քանդակագործ, խաչքարերի հեղինակ
1947 - Արմեն Տեր-Կյուրեղյան (ծնվ. Սպաան, Իրան), ճարտարապետ, Հայաստանի Ամերիկյան համալսարանի տա համահիմնադիր (1991), ճարտարապետական ֆակուլտետի հիմնադիր և դեկան, ճարտարապետական հետազոտությունների կենտրոնի տնօրեն (1991-ից)
1939 - Հենրիկ Աբրահամյան (մ. 1999), պետական գործիչ

  • Զոհվել է 1999թ. հոկտեմբերի 27-ին Երևանում տեղի ունեցած ահաբեկչության հետևանքով։

1939 - Ռոբերտ Բաբայանց (մ. 2011), Ուկրաինայի վաստակավոր մարզիչ, միջազգային կարգի մրցավար

  • Այս վաստակը բարձր է գնահատել սամբոյի ըմբշամարտի միջազգային ֆեդերացիան՝ նրան հանձնելով Ուկրաինայում միակ՝ «Աշխարհում սամբոյի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար» շքանշանը:

1921 - Ալեքսանդր Քեմուրջյան (մ. 2003) հայ ականավոր գիտնական, ինժեներ-կոնստրուկտոր, գյուտարար, մարսագնացի նախագծի հեղինակներից 

  • 1997 թ. Միջազգային աստղագիտական միության որոշմամբ Արեգակնային համակարգի № 5993 փոքր մոլորակն անվանվեց «Քեմուրջիան»:

1881 - Լև Թումանով (ծնվ. Սանկտ Պետերբուրգ, միտք. 1948), գեներալ-մայոր, իշխան

  • Ծնվել է հին հայկական իշխանական տոհմից, որը սկիզբ է առնում Մամիկոնյան հին հայկական իշխանությունից։
  • 1917 թ. նոյեմբերին Թիֆլիսում մասնակցել է հայկական ռազմական խորհրդի գործադիր կոմիտեի նիստերին: Նա ղեկավարել է Մակինսկի հետևակային գնդի առանձին Հայկական կորպուսի գումարտակը։ 1918 թվականի մարտի 31-ին Հայաստանի Հանրապետության ռազմական նախարարության կողմից նշանակվել է Հայկական հրետանային դիվիզիոնի հրամանատար:
  • Ընտանիքի հետ արտագաղթել է Հարավսլավիա, ապա՝ Փարիզ, 1928-ին՝ ԱՄՆ։ ԱՄՆ-ում նախկին ռուս ծովային սպաների միության անդամ էր:

1865 - Ստեփան Լիսիցիան (ծնվ. Թբիլիսի, մ. 1947), ազգագրագետ, պատմաբան, բանասեր, հրատարակիչ, հասարակական գործիչ, Հայկական աշխարհագրական ընկերության հիմնադիրն ուառաջին նախագահը

  • Դասավանդել է Ներսիսյան ճեմարանում։ Տիրապետում էր 12 լեզուների:
  • Ս. Լիսիցիանը Կ. Մարքսի առաջին հայ հրատարակիչն է Անդրկովկասում։
  • Նրա անունը շնորհվել է Հայաստանի պատմության թանգարանի ազգագրական բաժնին և Երևանի թիվ 34 միջնակարգ դպրոցին:
  • Երևանի համալսարանում հիմնադրվել է նրա անվան չորս կրթաթոշակներ։

Նմանատիպ նյութեր

Պիտակներ


Գործընկեր կայքեր

Яндекс.Метрика
Առցանց՝ 1
Հյուրեր՝ 1
Օգտատերեր 0