Պատմության հայկական օրը. հոկտեմբերի 23

 Հայեր  23/10/2021   10:00    32  
Պատմության հայկական օրը. հոկտեմբերի 23

ԱՅՍՕՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ՆՇՎՈՒՄ Է

Տասներկու սուրբ վարդապետների՝ Ռեթեոսի, Դիոնիսիոսի, Սեղբեստրոսի, Աթանասի, Կյուրեղ Երուսաղեմացու, Եփրեմ Խուրի Ասորու, Բարսեղ Կեսարացու, Գրիգոր Նյուսացու, Գրիգոր Աստվածաբանի, Եպիփան Կիպրացու, Հովհան Ոսկեբերանի և Կյուրեղ Ալեքսանդրացու հիշատակության օրը (Հայ Առաքելական Եկեղեցի)

  • Այս հայրերը կամ վարդապետները եղել են առաքինի կյանքով ու նկարագրով հռչակված անձնավորություններ, որոնք Եկեղեցու կողմից դասվել են սրբերի կարգը և ճանաչվել որպես Ընդհանրական Եկեղեցու մեծ հայրեր, Սուրբ Գրքի հեղինակավոր մեկնիչներ, քրիստոնեական հավատի ուղղափառ ավանդապահներ: Տասներկու վարդապետների գործունեության կարևորագույն առանցքն ուղղափառ հավատի պահպանությունն ու անաղարտ փոխանցումն էր սերունդներին: Քրիստոնեության հիմնադրման օրվանից իսկ գոյություն են ունեցել հերետիկոսություններ, հերձվածներ, որոնց հետևորդները, սխալ ընկալելով ու մեկնաբանելով Աստծո խոսքը, զարգացրել են թյուր պատկերացումներ և մոլար ուսմունքներ՝ կապված քրիստոնեական վարդապետության հիմնարար սկզբունքների հետ: Բայց ի հակադրություն նրանց՝ եկեղեցու տասներկու վարդապետները, ամբողջության մեջ ըմբռնելով աստվածային հայտնությունը, տվել են վարդապետական առանցքային դրույթների և սկզբունքների ճշգրիտ մեկնությունը՝ ուղղափառության սահմանների մեջ զարգացնելով եկեղեցական աստվածաբանությունը: Տասներկու վարդապետների դերն ու նշանակությունն այսօր առավել քան երբևէ կարևոր է մեր հասարակության համար, որտեղ ներթափանցել են Սուրբ Գրքի կամայական մեկնիչներ, ովքեր Աստծո խոսքի՝ իրենց ոչ ճիշտ ընկալումներն ու պատկերացումները պատվաստում են մեր ժողովրդի զավակների մտայնության մեջ՝ հեռացնելով նրանց ոչ միայն իրական, ճշմարիտ փրկության ճանապարհից, այլև մեր ազգային գիտակցությունից, Աստվածաշունչ մատյանի ուղղափառ մեկնությամբ ձևավորված մտածողությունից, դրանով իսկ նաև ազգային դիմագծից ու նկարագրից: Ուստի, այս տոնը մեզ համար ևս մեկ պատեհ առիթ է՝ արժևորելու մեր նախնյաց թողած հարուստ ժառանգությունը` հավատարիմ մնալով մեր Եկեղեցուն և Քրիստոսի Եկեղեցու Ս. Հայրերի լույս հավատքին: Հայ Առաքելական Ս. Եկեղեցին տասներկու Ս. Վարդապետների խնկելի հիշատակը ոգեկոչում է Խաչվերացի 6-րդ կիրակիին հաջորդող շաբաթ օրը:
  • Այս տոնը հանդիպելու է հետևյալ ամսաթվերին՝ 2022-10-22, 2023-10-28, 2024-10-26, 2025-10-25, 2026-10-24, 2027-10-23, 2028-10-28, 2029-10-27, 2030-10-26։

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՇՈՒՐՋ ԵՎ ՀԱՅԵՐԻ ՄԱՍԻՆ

2019 - Կատալոնական Սանտ Իլարի Սակալմ քաղաքը ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը: 

  • Քաղաքային խորհրդին Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու խնդրանքով դիմել էր Կատալոնիայի «Արարատ» հայկական միությունը:

2011 - Սերժ Սարգսյանը Մոսկվայից շտապ ցավակցական հեռագիր է հղել Թուրքիայի Հանրապետության նախագահ Աբդուլահ Գյուլին` Թուրքիայի տարածքում տեղի ունեցած երկրաշարժի կապակցությամբ:
2010 - Բացվեց աշխարհի ամենաերկար ճոպանուղին` «Տաթևեր»-ը, դարձավ մեկ տարեկան:
1999 - ՀՀ Անվատանգության խորհրդում քննարկվեց Մեղրին փոխանակելու հարցը։

  • Մեղրու փոխանակմանը կողմ քվեարկեցին Ռոբերտ Քոչարյանը, Վարդան Օսկանյանը, Գագիկ Հարությունյանը, Սերժ Սարգսյանը, Ալեքսան Հարությունյանը։ ՊՆ նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը քվեարկեց Ձեռնպահ։ Դեմ էին միայն Վազգեն Սարգսյանն ու Կարեն Դեմրճյանը։

1998 - Բուֆալոյում (ԱՄՆ) դիպուկահարի կրակոցից սպանվեց աբորտներ կատարող դոկտոր Բարնեթ Ստեպյանը։
1980 - ASALA. Պայթյուն Մարսելում Շվեյցարաիյի հյուպատոսարանի առջև։

  • Պատճառվում է նյութական վնաս։ 
  • Հայ Գաղտնի Բանակին մոտ կանգնած «3 Հոկտեմբեր Կազմակերպություն»-ը ստանձնեց գործողության պատասխանատվությունը։

1918 - Կովկասում թուրքական զորքերի հրամանատար Խալիլ փաշան ի հիշատակ իր այցելության ազատ Հայաստանի կենտրոնական կառավարության, հանուն Փադիշահի նվիրել է 14 սպաների թուրքական մեդալներ։

  • «Ժողովուրդ», թիվ 22, չորեքշաբթի, հոկտեմբերի 23, 1918թ.

ԾՆՎԵԼ ԵՆ

1988 - Նարեկ Հախնազարյան (ծնվ. Երևան), թավջութակահար

  • "...Հայ երիտասարդ թավջութակահար Նարեկ Հախնազարյանը մեծագույն հաճույք պատճառեց հանդիսատեսին և արժանացավ բարձրագոչ ծափահարությունների։ Մաքուր, վստահ և անթերի ձայն, նրբագեղություն՝ ահա թե ինչպես կարելի է բնութագրել կատարումը թավջութակով։ Շումանի «Երևակայություններ և պիեսները» այդպես փայլուն կատարել չէր հաջողվում նույնիսկ ամենանշանավոր թավջութակահարներին։ ("The Buffalo news ", ԱՄՆ):

1988 - Սիլվա Հակոբյան (ծնվ. Վայք), հայ երգչուհի, Լոնդոնի "Next Big Thing 2006" երգի մրցույթի հաղթող

  • BBC-ի վարկանիշով Սիլվան ճանաչվել է աշխարհի լավագույն երիտասարդ երգիչ (2006)։

1982 - Ջիվան Գասպարյան կրտսեր, երաժիշտ, դուդուկահար

  • Հանդես է եկել այնպիսի երաժիշտների և խմբերի հետ, ինչպիսիք են Zucchero, Andreas Vollenweider, Boris Grebenshikov, The Alan Parsons Project, Planet X, Michael Brook:
  • Կատարել է «Գլադիատոր», «Քրիստոսի վերջին չարչարանքները», «Դոկտոր Ժիվագո», «Օնեգին», «Ագռավ» ֆիլմերի սաունդտրեկները:

1953 - Թաներ Աքչամ, թուրք պատմաբան, սոցիոլոգ և հրապարակախոս, պատմության պրոֆեսոր Մինեսոտա նահանգի համալսարանում

  • Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչած առաջին թուրք ակադեմիկոսներից։
  • «Հայաստանի և Թուրքիայի ժողովուրդները պետք է լսեն միմյանց։ Բայց դրան դեռ պատրաստ չէ Թուրքիան, իսկ դա այսօր ամենակարևորն է»,- հայտարարել է Մինեսոտայի համալսարանի պատմության ամբիոնի պրոֆեսոր Թաներ Աքչամը (Մինեապոլիս, ԱՄՆ)՝ հավելելով, որ Թուրքիան այսօր շատ կարևոր պատմական դարաշրջան է մտնում։

1936 - Գառնիկ Արազյան (ծնվ. Կիրովական), կինոռեժիսոր, դերասան, երաժիշտ, սցենարիստ և գրող
1935 - Ստեփան Շաքարյան (ծնվ. Բաքու, խելք. 2019), կոմպոզիտոր, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ
1932 - Վարդան Հովսեփյան, թեթևաթլետ (գունդ հրող)
1931 - Նորատ Ներսեսյանց (ծնվ. Դոնի Ռոստով, մ. 2014), Դոնի Ռոստովի գլխավոր ճարտարապետ
1928 - Հովհաննես Չեքիջյան, հայ երաժշտագետ, դիրիժոր
1923 - Ռոբերտ Մարդյան (ծնվ. Փասադենա, ԱՄՆ, մ. 2006), ԱՄՆ-ի ականավոր քաղաքական գործիչ

  • Քաղաքագետ Ջոնաթան Քեյփն ընդգծում է. «Ռոբերտ Մարդյանը նախագահական աթոռից ընդամենը մի քանի քայլ հեռավորության վրա էր, նրա անսահման նվիրվածությունը կուսակցության գործերին, քաղաքական խարիզման, հանճարեղ դիվանագետի բնածին տաղանդը նրան դարձրել են երկրի ականավոր քաղաքական գործիչներից մեկը»:
  • Նախագահական ընտրություններում տարած հաղթանակից հետո Ռեյգանը Մարդյանին նշանակել է նախագահական պետական հանձնաժողովի նախագահ։
  • Մարդյանը Քենեթ Խաչիկյանի հետ Սպիտակ տունը լքել է 1982 թվականին, որպեսզի օգնի Ջորջ Դոքմեջյանին Կալիֆորնիա նահանգի նահանգապետի ընտրություններում։ 1983թ. Ջորջ Դոքմեջյանը դառնում է երկրի ամենահարուստ նահանգի նահանգապետը։

1921 - Կոնստանտին Կարակաշյանց (ծնվ. Մոսկվա, մ. 1971), ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ, ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ

  • Պատրաստել է օլիմպիական չեմպիոններ Վալենտինա Մուրատովային (1928-2006), Վիկտոր Կլիմենկոյին։

1918 - Գուրգեն Կանեցյան (ծնվ. Ալեքսանդրապոլ, մ. 1974), ճարտարապետ, Հայաստանի վաստակավոր շինարար
1915 - Ռուբեն Գրիգորյան, ջութակահար
1913 - Գարուշ Խաժակյան, թատրոնի և կինոյի արտիստ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1961)
1911 - Բագրատ Իոաննիսյան (ծնվ. Երևան, մ. 1985), Լենինգրադի օպտիկա-մեխանիկական միավորման աստղագիտական սարքերի գլխավոր կոնստրուկտոր  

  • ԽՍՀՄ ԳԱ նրան շնորհել է տեխնիկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան՝ առանց ատենախոսության պաշտպանության, որը եզակի փաստ է, քանի որ մինչ այդ նա ոչ միայն ոչ մի գիտական աստիճան չի ունեցել, այլև բարձրագույն կրթություն չի ստացել։
  • Իոաննիսիանի անունով կոչվում է փոքր մոլորակ (2450 Ioannisiani), որը հայտնագործվել  է 1978 թվականին Ղրիմի աստղաֆիզիկական աստղադիտարանում։

1907 - Նվեր Սաֆարյան, հայ խորհրդային զորահրամանատար (մ. 1982)
1905 - Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան (ծնվ. Թիֆլիս, մ. 1964), դիրիժոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1951)
1899 - Կոնստանտին Մելիք-Վրթանեսյան (ծնվ. Ալիկա-Մար, Ռուսաստան, մ. 1970), երաժշտագետ, կոմպոզիտոր, Երևանի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ
1874 - Գրիգոր Տրանկու-Յասի (ծնվ. Թյուրգու Ֆրումոս, մ. 1940), քաղաքական տնտեսագետ, իրավաբան, պրոֆեսոր, Ռումինիայի փաստաբանների ասոցիացիայի մշտական հանձնաժողովի անդամ

  • Նրա նախնիները սերում էին հայկական ազնվական ընտանիքից։

1861 - Էմանուել Խոջաև (ծնվ. Պյատիգորսկ, Ռուսաստան, մ. 1939), ճարտարապետ

  • Նրա մորական պապ Չալոխովի (Չելախով) անունը հիշատակվում է Մ.Յու. Լերմոնտովի «Մեր ժամանակի հերոսը» գրքում։

Նմանատիպ նյութեր

Պիտակներ


Գործընկեր կայքեր

Яндекс.Метрика
Առցանց՝ 1
Հյուրեր՝ 1
Օգտատերեր 0